كتاب الجغرافية ( فارسى ) — الصفحة ١٩٣

وادى الكبير

وسيع‌تر از پيش جريان مىيابد ، و از زمين بيرون مىآيد و به سوى مسجدى معروف به مسجد قصاره - كه شهرت آن بىنياز از توصيف است - سرازير مىشود . پس از آن از محلى معروف به بيلج « 1 » در جلوى شهر ابدّه « 2 » مىگذرد و سپس در محلّى به نام قلعهء زير « 3 » ، رودى به نام وادى الارض « 4 » به آن مىپيوندد .

254 - كوه موسوم به درّه ديلم به كوه [ سفيدى ] به نام كوه شقوره « 5 » متصل است . كوه شقوره ، كوهى بزرگ و پربركت است ، باغ‌ها ، ميوه ، درختان و دام‌هاى فراوان دارد ، مناطق مسكونى آباد آن به هم پيوسته است . اين منطقه سيصد روستا و سى و سه قلعهء استوار دارد . در بالاى كوه شقوره شهر شقوره واقع است كه مستحكم‌ترين شهرهاى اندلس است .

255 - از ( دامنهء ) جنوب شرقى اين كوه رودخانه [ بياض ] سرچشمه مىگيرد و به طرف مرسيه و توابع آن جارى مىشود . اين رودخانه [ بياض ] از تمام رودخانه‌هاى اندلس پرآب‌تر است زيرا كه در مسير هفت روزهء خود ، از دو كرانهء آن آب مىگيرد تا اين‌كه به دريا مىريزد . سرچشمه اين رودخانه از چشمه‌اى است كه خود از محلّى به نام فجّ يامور « 6 » مىجوشد و به‌قدرى آب دارد كه مىتواند پنج آسياب را بچرخاند . نخستين كسانى كه از آب اين رودخانه مىنوشند مردم روستايى در [ ناحيهء بياض ] هستند ، سپس رودخانه جارى مىشود و به رودخانه ده ميشونش « 7 » مىپيوندد . اين رودخانه از دل

( 1 ) . Biladj - Vilehes ! ( 2 ) . 'Ubeda ; cf . E . I . , IV , 1083 , Par E . Levi - Provencal . ( 3 ) . Hisn al - Zayr . ( 4 ) . Wadi L - 'Ard - La Riviere de La Terre . ( 5 ) . Djabal al - Shakura . ( 6 ) . Fadjdj yamur - Col de y mur . ( 7 ) . Mishunash .