كتاب الجغرافية ( فارسى ) — الصفحة ١٧٥

اشبيليّه - بطليوس « 1 »

230 - همچنين در پايين قرطبه - كه خداوند دوباره آن را دار الاسلام گرداند - بر كنارهء درّهء وسيعى عروس شهرهاى اندلس ، كه شهر اشبيليه است ، قرار دارد . به آن عروس شهرهاى اندلس گويند چون بر سر آن تاج شرف « 2 » و در ميان و گردن آن رود بزرگى همچون مرواريد درخشانى جارى است كه در قسمت آباد زمين رودى زيباتر از آن نيست . به دليل آن‌كه در خوبى و نعمت به دجله و فرات و نيل و درّهء اردن در شام شباهت دارد . مردم اشبيليه شيرينى و شوخ طبعى و گستاخى و زيبايى دارند . اين شهر به اين لحاظ حمص خوانده شد ، چون مانند شهر حمص شام است كه كنار رود اردن واقع است . اين شهر نيز داراى باغ‌ها و بوستان‌هاى بسيارى در ساحل اين رودخانه است قايق‌ها در سايهء درختان كنار اين رود هشت فرسخ راه را مىپيمايند و مردم ده فرسخ را در هر دو ساحل رودخانه چراغ نصب كرده‌اند كه از قلعهء قيطانه « 3 » تا قلعهء قورة « 4 » است . در اين رودخانه انواع ماهيان كوچك و بزرگ از قبيل بوريات و شوابلات و غيره وجود دارد . گاهى هم در آن صدف‌هاى داراى گوهر يافت مىشود كه شهرت آن‌ها بىنياز از وصف است . گويند اين شهر از ساخته‌هاى يونانيان است و يا از ساخته‌هاى گوت‌هاست .

231 - در نزديكى اشبيليه به فاصلهء پانزده فرسخى آن ، چشمهء زاج « 5 » قرار دارد و زاج آبى سياه رنگ است كه از چشمه‌اى خارج مىشود ، و از آن به دو

( 1 ) . Batalyaws - Badajos ; cf . E . I 2 . , I , 1124 , Par C . F . Seybold ct A . Huici Miranda . ( 2 ) . DJabal Tadj al - Sharaf . ( 3 ) . Hisn Kaytana - Cantillana . ( 4 ) . Hisn Kura - Cora Pres de Seville . ( 5 ) . 'Ayn al - Zadj . - Makkari , Nathtib , I , 186 .