كتاب الجغرافية ( فارسى ) — الصفحة ١٧٢

قرطبه « 1 »

223 - همچنين پس از شهر مارده به فاصلهء بيست فرسخى آن شهر قرطبه قرار دارد كه مركز حكومت امويان در تمام اندلس بوده و شهرى بسيار بزرگ است و نيز بنا به دليلى كه مسعودى از « باز شدن در قفل شدهء خانه‌اى » در قرطبه ذكر كرده ، اين شهر پايتخت لذريق « 2 » ( رودريك ) پس از خارج شدن از طليطله نيز بوده است . سلطنت وى در قرطبه هفت سال ادامه يافت و از همان‌جا براى ديدار مسلمانان خارج شد . قرطبه در دوران بنى اميه به درازاى هشت فرسخ و پهناى دو فرسخ بود . اين شهر بر ساحل رودى به نام « وادى الكبير « 3 » » واقع است و در سرزمين اندلس هيچ رودى با نام عربى به جز اين رود وجود ندارد .

224 - گويند هنگامى كه سليمان ( ع ) و لشكريانش - از اين شهركه داراى چمن‌زارهاى شاداب و بركه‌هاى آب روان بود - گذر كرد ، فرمود : « يا سنگ‌ها آن را بسازيد ، كه به زودى شكل و هيئتى شگفت و مرتبه‌اى بزرگ خواهد يافت » ، بنابراين قرطبه ناميده شد .

225 - كوهى كه بر فراز آن شهر است « تاج العروس « 4 » » ناميده مىشود و در اندلس كوهى با اسم عربى غير از اين كوه وجود ندارد .

226 - و در نزديكى آن در فاصلهء سى فرسخى معدن جيوه‌اى [ پ

42 ] در محلّى به نام بطروش « 5 » وجود دارد كه جيوه به جز اين محل در جاى ديگر

( 1 ) . Kurtuba - Cordoue , cf . E . I . , I , 899 , Par C . F . Seybold . ( 2 ) . امير گوتى اسپانيا بود كه در زمان او مسلمانان بر اسپانيا مسلط شدند . ( 3 ) . al - Wadi L - Kabir - Lagrande Riviere - Guadalquivir ; cf . E . I . , II , 188 , Par C . F . Seybold ; H . Munis , 261 . ( 4 ) . Djabal Tadj al - 'Arus . ( 5 ) . Batrush - Pedroehe ou Los Pedroehes ; cf . Idrisi , 263 ; Marassid , I . 159 ; Fagnan , Extraits , 134 , n . 5 .