لطائف غيبيه ( آيات العقائد ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٦٥

لطيفة سوم

و چون مشركان از آن حضرت سؤال نمودند از شكننده بتان پس آن حضرت با آنكه خود متصدى شكستن ايشان شده بود نسبت آن به بت بزرگتر داده فرمود كه « بَلْ فَعَلَهُ كَبِيرُهُمْ » و اين كلام كذب و دروغ است .

جواب از اين شبهه به سه وجه رواست : فلا جرم مشتمل بر سه لطيفه شده است .

لطيفه اول

اين خبر مشروط است نه مطلق چه ظاهر است كه معلق به « إِنْ كانُوا يَنْطِقُونَ » است و ظاهر است كه بتان را قدرت بر نطق نيست بلكه نطق بر ايشان محال است ، و موقوف بر محال محال است و در اين آيه اشارت بلكه دلالت است بر سرزنش مشركان در عدم قدرت بتان .

لطيفه دوم

جايز كه اين گفته از روى استهزا باشد .

[ لطيفه تمثيليه

كما لو قال لك صاحبك - و قد كتبت كتابا به خط فى غاية الحسن - : أنت كتبت هذا ؟

فقلت - و صاحبك أمى لا يحسن الخط - : بل كتبته أنت ، كان قصدك بهذا الجواب تقريره لك مع الاستهزاء به ، لا نفيه عنك و اثباته للامى ] .

لطيفة سوم

اسناد فعل به بت بزرگتر ، از قبيل اسناد فعل بسبب باعث است چه تعظيم مشركان بتان را بسبب بت بزرگتر بوده است پس بت بزرگ سبب آن شده كه آن