لطائف غيبيه ( آيات العقائد ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٨

لطيفة شرقية

لطيفة شرقية

لطيفة شرقية

بدان كه ظاهر از ما تقدّم آنست كه « مغضوب عليهم » نصارى « و ضالّين » يهودانند و مؤيّد اين مدّعى كريمه « شَجَرَةٍ مُبارَكَةٍ زَيْتُونَةٍ لا شَرْقِيَّةٍ وَ لا غَرْبِيَّةٍ » است چه شرقيّه بنصارى ، و غربيّه بيهودان مفسر شده است ، و چون بعض قرآن مفسر بعض است پس ملايم آنست كه در آيه « غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَ لَا الضَّالِّينَ » اولا اشاره بنصارى و ثانيا بيهودان واقع شود و ليكن مؤيد حديث عدىّ بن حاتم كريمهء « وَ باؤُ بِغَضَبٍ مِنَ اللَّهِ » در شأن يهودان « وَ ضَلُّوا عَنْ سَواءِ السَّبِيلِ » در شأن نصارى است ، چنانچه در تفسير آن گفته‌اند .

امّا وجه آنكه از نصارى تعبير بشرقيه و از يهودان بغربيه شده آنست كه حضرت عيسى مظهر صفت جمالى است كه مقتضى ظهور و اظهار و شعور و اشعار است ، فلهذا او را در عالم صورت نسبت بشرق كه مطلع آفتاب و ساير كواكب است ، كه « وَ اذْكُرْ فِي الْكِتابِ مَرْيَمَ إِذِ انْتَبَذَتْ مِنْ أَهْلِها مَكاناً شَرْقِيًّا » داده شده است ، و قبلهء او نيز مشرق بوده امّا حضرت موسى على نبيّنا و عليه السلام چون مظهر صفت جلال كه مقضى استار و انتفاء اغيار است او را مناسبت با مغرب صورى كه محل غروب آفتابست بود ، فلهذا خطاب به حضرت محمّد مصطفى صلّى اللّه عليه و آله شده كه « وَ ما كُنْتَ بِجانِبِ الْغَرْبِيِّ إِذْ قَضَيْنا إِلى مُوسَى الْأَمْرَ » و قبلهء او نيز بيت المقدس كه در جانب غربست و چون حضرت محمّد صلّى اللّه عليه و آله جامع اين دو مرتبه كمالست پس ، از خصوصيت هر يك از اين دو صفت مبرّاست بوجهى ، و موصوف است بوجهى ، به حكم « لا شَرْقِيَّةٍ وَ لا غَرْبِيَّةٍ » و قبلهء آن سرور نيز كعبه است كه در ميان مشرق و مغربست .

بيان اين مدّعى بوجه ديگر آنست كه بر نشاهء عيسويه ، جهت روحانيت غالب بود به حكم « فَنَفَخْنا فِيهِ مِنْ رُوحِنا » و به باطن تأويل مناسب به حكم « وَ إِنَّهُ لَعِلْمٌ لِلسَّاعَةِ » فلهذا محل كشف حقايق غيوبست ، چنانچه مشرق در عالم صورت محل كشف ظواهر و