كليات ( فارسى ) — الصفحة ٣٧٨

لمعهء دوم

بيت :

غيرى چگونه روى نمايد ؟ چو هرچه هست * عين دگر يكيست پديدار آمده

لمعهء دوم

لمعهء دوم

سلطان عشق خواست كه خيمه بصحرا زند ، در خزاين بگشود ، گنج بر عالم پاشيد ، شعر :

چتر برداشت ، بركشيد علم * تا بهم برزند وجود و عدم

بىقرارى عشق شورانگيز * شر و شورى فگند در عالم

ورنه عالم با بود و نابود خود آرميده بود و در خلوتخانهء شهود آسوده ، آنجا كه « كان اللّه و لم يكن معه شىء » ، رباعى :

آن دم ، كه ز هر دو كون آثار نبود * بر لوح وجود نقش اغيار نبود

معشوقه و عشق و ما بهم مىبوديم * در گوشهء خلوتى كه ديار نبود

ناگاه عشق بىقرار ، از بهر اظهار كمال ، پرده از روى كار بگشود و از روى معشوقى خود را بر عين عاشق جلوه فرمود ، شعر :

پرتو حسن او چو پيدا شد * عالم اندر نفس هويدا شد

وام كرد از جمال خود نظرى * حسن رويش بديد و شيدا شد

عاريت بستد از لبت شكرى * ذوق آن چون بيافت گويا شد

باز فروغ آن جمال عين عاشق را ، كه عالمش نام نهى ، نورى داد ، تا بدان نور آن جمال بديد ، چه او را جز به دو نتوان ديد ، كه : « لا يحمل عطاياهم الا مطاياهم » .

عاشق چون لذت شهود يافت ، ذوق وجود بچشيد ، زمزمهء قول « كن » بشنيد ، رقص كنان بر در ميخانهء عشق دويد و گفت ، رباعى :

اى ساقى ، از آن مى ، كه دل و دين منست * پر كن قدحى ، كه جان شيرين منست

گر هست شراب خوردن آيين كسى * معشوقه بجام خوردن آيين منست

ساقى به يك‌لحظه چندان شراب نيستى در جام هستى ريخت كه ، شعر :