فرخ نامه ( دائرة المعارف علوم و فنون و عقايد ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٥

خرس

اگر بر سم اسپ مالند [ كه ] سوده و تباه باشد ( درست شود ) . « 1 »

و اگر كسى سرما يافته باشد بر دست و پاى مالند دفع سرما كند .

سرگين : سرگين خوك در زير بادام تلخ يا درخت زردآلو در مغاك كنند چنانك به بيخ درخت رسد شيرين استه گردد .

موى : اگر موى او در ورق زر بپيوندند و در زير بالين خفته نهند از خواب بيدار نشود .

استخوان : اگر استخوان او در ركو بندند و از گردن خداوند تب چهارم بياويزند ، نافع « 2 » بود .

سر : روميان گويند هر كه سر خوك زير بالين خفته نهد تا آن سر در زير بالين آن كس باشد خوابش نيايد ، و اللّه اعلم . / 28 /

خرس

خرس

خرس جانورى سهمگن باشد و در شب قويتر باشد . به جنگ آدمى آيد و به پاى بايستد و سنگها به مقدار ده من برگيرد و بيندازد ، و زودآموز بود .

و در حدود پارس بسيار باشد .

و در بهاران به غايت فربه باشد و در زمستان در هر سوراخى شود .

و قوّت او آن باشد كه دست و پاى مىليسد .

و از آموختن بسيار گريزد .

و از آتش نيز ترسد .

و چون بر اندام او اندك جراحتى افتد تا بدان حد مىكاود كه جراحت بزرگ كند و خويشتن را هلاك كند .

( و در او خاصيتهاست : )

پيه : فلّهء خرس هر كه بخورد فربه گردد .

پوست : پوست او خداوند ناسور و نقرس را سود دارد .

نيش : هر كه نيش خرس بر جاى دندان كودك مالد دندان او بىدرد برآيد .

چشم : هرمزد گويد دو چشم خرس در ركوى كتان بندند و بر بازوى كسى بندند كه تب


( 1 ) . داخل هلالين منقول از نسخهء « م » . ( 2 ) . اين كلمه در نسخه مكرر تحرير شده است .