فرخ نامه ( دائرة المعارف علوم و فنون و عقايد ) ( فارسى ) — الصفحة ٩٠
ماهى
و در مثل گويند زندگانى بيفزايد ، يعنى علتها ببرد و قوّت و حركت زيادت شود .
و اگر دندان او بر خداوند تب چهارم بندند سود دارد .
نيش : اگر نيش افعى از ران زنى بياويزند آبستن نگردد .
و اگر از گوشى بياويزند كسى را كه درد دندان كند سود دارد .
زهرهء : اگر زهرهء مارى كه دانند زهر ندارد بگيرند و سر به تائى « 1 » موى ببندد و كسى دهان باز كند و اندر گلوى وى افگند چنانك نشكند ، پس اگر آن كس سه فرسنگ بدود نفس گران نشود .
زهرهء مار زهرى مطلق است كه در حال بكشد .
پوست : پوست مار و موى خروس و گوگرد بسايند و در چشم شيفته كشند به سخن آيد .
سر : اگر سر مار افعى ببرند و از گردن خداوند خوك بياويزند درست شود .
مغز ، مغز او سخت باشد همچون سنگ ، اگر به زنى آبستن بندند تا آن با وى بود نتواند زادن .
دل : اگر دل افعى از خداوند تب چهارم بياويزند تبش برود .
ماهى
ماهى
ماهى بسيارست ، و بعضى را در نزهت‌نامهء علايى شرح داده است و حاجت به شرح دادن درين‌جا نيست . [
b
333 ]
و گويند ماهى چون در آب شور بود زبان و مغز ندارد ، و اندر آب شيرين هم زبان ندارد اما مغز دارد .
و اندر ماهى خاصيت است :
اگر ماهى تازه با روغن گاو بريان كنند و در گرم بخورند آب پشت بيفزايد ، / 106 / و اگر به سرد خورند آن فعل نكند .
اما اگر ماهى تازه بريان كنند و همچنان به گرم به خنبره‌اى از مس در نهند و سر آن محكم بكنند و دو هفته بگذارند پس بيرون آرند زهر قاتل باشد . چون بيرون خواهند
( 1 ) . م و پ 140 : تارى .