شرح كشف المراد ( فارسى ) — الصفحة ٦٠٢

( مسأله شانزدهم ) امر به معروف و نهى از منكر :

1 - آقايان جبائيان از متكلمين معتزله و جناب شيخ طوسى از متكلمين اماميه طرفدار وجوب عقلى هستند .

2 - و اشاعره از اهل سنت و آقاى سيد مرتضى و خواجه طوسى و علامه از متكلمين نامدار شيعه وجوب شرعى را اختيار نموده و در دو مرحله بحث كرده‌اند :

1 - مرحلهء اثباتى : در اين مرحله به ادلّه ثلاثه استدلال كرده‌اند براى وجوب شرعى :

الف : اجماع : شيعه و سنى اجماع دارند بر وجوب امر به معروف و نهى از منكر .

ب : قرآن : آيه‌اى كه در صدر بحث عنوان شد وَ لْتَكُنْ مِنْكُمْ أُمَّةٌ . . .

كه امر است و ظهور در وجوب دارد .

ج : سنت : پيامبر اسلام فرمود : لتأمرون بالمعروف و لتنهون عن المنكر او ليسلطن اللّه شراركم على خياركم فيدعو خياركم فلا يستجاب لهم كه تهديد كرده بر ترك اين دو واجب و تهديد دليل وجوب است .

2 - مرحلهء سلبى : در اين مرحله برهان بر ردّ وجوب عقلى اقامه كرده‌اند و آن اينكه :

اگر امر به معروف و نهى از منكر واجب به وجوب عقلى بودند لازم مىآمد يكى از دو مطلب :

1 - يا لازم مىآمد خلاف واقع .

2 - و يا لازم مىآمد اخلال به حكمت الهى .

و لازم بر هر دو قسمش باطل است پس ملزوم هم كه وجوب عقلى باشد باطل است .

امّا بيان ملازمه : مقدمه : خاصيت واجبات عقليه اينست كه اختصاص