شرح كشف المراد ( فارسى ) — الصفحة ٥٩٤

[ و امّا مسأله پنجم : « تطاير كتب » يا « رسيدن نامه‌هاى عمل بدست عباد » : ]

مىفرمايد : وَ قِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْؤُلُونَ . . . البته پيرامون محاسبه مسائل فراوانى مطرح است كه بايد از آيات و روايات استفاده شود .

[ و امّا مسأله پنجم : « تطاير كتب » يا « رسيدن نامه‌هاى عمل بدست عباد » : ]

[ و امّا مسأله پنجم : « تطاير كتب » يا « رسيدن نامه‌هاى عمل بدست عباد » : ]

اين نيز از مواقف قيامت است و قرآن بدان تصريح دارد از جمله : اقْرَأْ كِتابَكَ كَفى بِنَفْسِكَ الْيَوْمَ عَلَيْكَ حَسِيباً .

و امّا مسأله ششم : خلقت بهشت و جهنم :

اختلاف است كه آيا بهشت و جهنم هم اكنون موجودند يا خير ؟ دو قول است :

1 - گروهى از متكلمين بر آنند كه آرى موجود و مخلوقند .

2 - و گروهى منكر آنند .

دلائل گروه اوّل : آياتى كه به صورت ماضى از بهشت و جهنم خبر داده :

از قبيل : أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِينَ - أُعِدَّتْ لِلْكافِرِينَ و يا آدَمُ اسْكُنْ أَنْتَ وَ زَوْجُكَ الْجَنَّةَ ، عِنْدَها جَنَّةُ الْمَأْوى و . . .

و دلائل گروه دوم : قرآن گويد : كُلُّ شَيْءٍ هالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ پس اگر بهشت و جهنم هم الان موجود باشند لازم مىآيد كه آنها نيز هالك شوند و اللازم باطل چون قرآن فرموده : أُكُلُها دائِمٌ ، فالملزوم مثله .

جواب ما : منظور از اكلها دائم اين نيست كه مأكولات بهشت فانى نشود بلكه با خوردن فانى مىشوند منتهى منظور اينست كه خداوند دوباره مثل آنها را مىآفريند و منظور از هالك در آيه فوق خارج شدن از حيز انتفاع است و معلوم است كه وقتى مكلفين فانى شدند بهشت از حيز انتفاع بيرون مىرود و لذا هالك است و منافاتى با اصل موجود بودنش ندارد .