شرح كشف المراد ( فارسى ) — الصفحة ٢٨٢

( مطلب ششم ) متعلق تكليف از دو حال خارج نيست :

معراج جسمانى رسول خدا ( صلّى اللّه عليه و آله و سلم ) و يقين به معاد جسمانى و يقين به عصمت ائمه و انبياء ( عليهم السلام ) كه با نص قرآنى و يا با سنت متواتره ثابت شده‌اند .

و بخش دوّم يعنى امورى كه ظن هم در آنها كافى است باز دو شعبه دارند :

1 - احكام شرعيه فرعيه كليه و جزئيه الهيه از قبيل وجوب جمعه ، حرمت شرب توتون و . . .

2 - موضوعات خارجيه مثل ظن به قبلهء بلد ، ظن به تذكيه غنم ، ظن به طهارت آب و . . .

و امّا امور عملى خود دو شعبه دارند :

1 - احكام شرعيه .

2 - اخلاق و صفات حسنه و رذيله .

احكام شرعيه خود دو شعبه دارند :

1 - آنهائى كه عقلى محض بوده و از مستقلات عقليه بشمار مىآيند و بيان شارع هم در آن موارد مؤكد حكم عقل است همانند حسن عدل و قبح ظلم ، حسن احسان و قبح اسائه و . . .

2 - آنهائى كه سمعى و نقلى هستند و عقل را در آنها راهى نيست همانند صوم و صلاة و . . .

و فقهاء عظام اين بخش را به دو دسته تقسيم مىكنند :

1 - احكام وضعيه از قبيل : طهارت و نجاست ، صحت و بطلان ، شرطيت و مانعيت و قاطعيت و . . .

2 - احكام تكليفيه كه مشهور فقهاء آنها را به پنج قسم تقسيم مىكنند :

1 - واجبات 2 - محرمات 3 - مستحبات 4 - مكروهات 5 - مباحات .

و امّا مباحث اخلاقيه را در اينجا عنوان نمىكنند ولى به نظر ما اينها