شرح شطحيات ( فارسى ) — الصفحة ٣١٣

178 فصل فى شطح أبى القاسم النصرابادى

( 562 ) قال : اين سخن سرّ عين جمع و اتّحاد و حقيقت حرّيتست ، يعنى حقّ كسوت حقيقت در سر ما پوشيد ، نور ما را از نور قدس روشن كرد ، در جمال ربوبيّت عبوديّت خويش را فراموش كرديم ، و بنعت حريّت از رؤيت حدث بيرون آمديم . اين يك ذرّه از تجريد توحيد ، سيّد آوه‌گران عشق و مراقب سير صفات شوق ، چو « 5 » از اكوان و حدثان بيرون رفت ، در كمال احديّت و رؤيت قدم عبوديّت خود فراموش كرد . نزد بحر عظمت ربوبيّت گفت « لا أحصى ثناء عليك » .

چون آشفتهء عشق شد ، شاه توحيد را از حدّ طفوليّت عبوديّت بيرون آورد . بار عبادت با بار « إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمانَةَ » « 9 » بر مطيّت برحاء وحى نهادند . گفتند : از ضيق صدر انسانى بيرون آمدى ، پايهء عرش قدم برگير . « أَ لَمْ نَشْرَحْ » « 11 » و « طه ما أَنْزَلْنا » « 13 » « الَّذِي أَنْقَضَ ظَهْرَكَ » « 17 » سرّ « فَأَوْحى إِلى عَبْدِهِ ما أَوْحى » « 12 » است ، كه نسبت آب و گل بآدم داديم ، نسبت تو از حريّت داديم . « ما كانَ مُحَمَّدٌ أَبا أَحَدٍ مِنْ رِجالِكُمْ . » « 14 » چون بدين سامان شد ، در منزل خطاب خاصّ بعد از دنو « ما زاغَ الْبَصَرُ وَ ما طَغى » « 15 » حرّ كريم را گفتند « وَ ما كانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُكَلِّمَهُ اللَّهُ إِلَّا وَحْياً » « 16 » .

( 5 ) چو M : جو S ( 9 ) إِنَّا عَرَضْنَا . . : سورهء 33 ( الاحزاب ) آيهء 72 ( 11 ) أَ لَمْ نَشْرَحْ : سورهء 94 ( الانشراح ) آيهء 1 ( 13 ) طه ما أَنْزَلْنا : سورهء 20 ( طه ) آيهء 1 ( 17 ) الَّذِي أَنْقَضَ . . : سورهء 94 ايضا ، آيهء 3 ( 12 ) فَأَوْحى . . : سورهء 53 ( النجم ) آيهء 10 ( 14 ) ما كانَ مُحَمَّدٌ . . : سورهء 33 ( الاحزاب ) آيهء 40 ( 15 ) ما زاغَ . . : سورهء 53 ( النجم ) آيهء 17 ( 16 ) وَ ما كانَ . . : سورهء 42 ( الشورى ) آيهء 48