شرح شطحيات ( فارسى ) — الصفحة ٣٠٢

170 فصل ( أيضا فى شطح أبى بكر الواسطى )

و گل اين عالم تلاشى است . از امر آمدند ، و بأمر هلاك شدند .

معرفتم تعريف ازلست ، و توحيد تربيت تفريد فردانيّت ابد . و اگر نه ، من و عالم كيستيم ؟ معرفت ازو آمد « وَ اللَّهُ يَهْدِي مَنْ يَشاءُ » * « 3 » .

( 539 ) چون توحيد نطفهء « 4 » ارحام مادر قدم بود ، لاجرم در مكتوم غيب علم آزال معرفت طفل مهد « أَ لَسْتُ » « 5 » آمد . اين نكته از فصيح « لا أحصى ثناء » و مرغ آشيان « دَنا » « 6 » بشنو ، كه در سرّ توحيد افراد معرفت و نور توحيد از علل و عالم صورت نشانه كرد . گفت « كنت نبيّا و آدم بين الماء و الطين . » ندانى كه صفاء قدسى سكينهء روح است ، و احاطت قدر سايهء عرش قدم است ؟ عقل اوّل را اين سايه‌نشين از غايت لطف چون مشكات همرنگ مصباح شد ، سرّ عشقش به زبان ازل « 11 » خود را باتّحاد بستود . چون علم توحيد غالب شد ، بىحصر زمان خود را « 12 » در دهر قدم سپيده‌دم صبح ازل ديد ، پنداشت كه ذرّه‌ئى از آفتابست . آن قوّت عميا انبساط بود و مباهات اسرار . هر چند كه خود را مىجست ، جز معلوم علم ازل نمىديد . از خوشى يافت و لطائف انبساط مىپنداشت كه او پيوسته موجود بوده است . چون بازآمد ، خود را غبار جناح مرغ ازل ديد .

( 540 ) نسبت از عدم در فعل تست ، از فعل در صفت . نصّ اين شطح در كتاب مجيد بنگر كه چون حكايت كند قدّوس « لَمْ يَلِدْ وَ لَمْ يُولَدْ » « 19 » ، از خبر اسرائيل « نحن ابناء اللّه و أحبّاؤه . » در

( 3 ) يَهْدِي . . * : سورهء 10 ( يونس ) آيهء 26 و ديگر ( 4 ) نطفه S : + توحيد M ( 5 ) أَ لَسْتُ : سورهء 7 ( الاعراف ) آيهء 171 ( 6 ) دَنا : سورهء 53 ( النجم ) آيهء 8 ( 11 ) به زبان ازل M : به زبان S ( 12 ) باتحاد . . . خود را M : - S ( 19 ) لَمْ يَلِدْ . . : سورهء 112 ( الاخلاص ) آيهء 3