شرح شطحيات ( فارسى ) — الصفحة ٢٨٧

164 فصل ( أيضا فى شطح أبى بكر الواسطى )

ذو الجلالى ! از ريشهء پر عنقاء مغرب ازل كون و عدم درآويخته‌اى .

اگر دانى « اللّه اللّه است » ، تو برخيز از نفس حروف ، كه سرّ توحيد « قُلْ هُوَ اللَّهُ » « 3 » است . آنچ گفت كه « هر كه شكر كرد متكلّف است » چون مشكور ازلى پيش از ايجاد « 4 » وجود خود را شكر كرد ، رنج شكر از شاكران حدثانى برداشت . شكر چيست ؟ هر كه پندارد كه قديم را شكر تواند گفت ، در غلط است ، كه شكر او بنعت معرفت برو محيط شدن است ، و اين مستحيل است . اگر جمهور خلايق جمع شوند ، تا يك لحظه حيات را شكر گويند ، نتوانند . شكر نيست حدث را « 9 » در شكر قديم . اگر هست شكر ، توفيق است از شاكر قديم .

شكر آن توفيق را شكر چون گويند ؟ هر زمان صد هزار شكرست ، و هر شكرى صد هزار شكرست . آن را حدّ و حصر نيست ، زيرا كه مشكور را حدّ نيست . سيّد غم‌خواران شكر را بين ، كه چون در تجلّى قدم غرق بحر نعمت مشاهده شد ، خواست كه به زبان بىزبانان احديّت بىمنتها « 14 » شكرى بگويد . در عين بحر افتاد ، سر علم قدر را انگشت بر لب تحيّر نهاد . گفت « العجز ! العجز ! » كه شكر قدم را راه نيست . مهتر گفت « لا أحصى ثناء عليك » .

( 515 ) آن توئى كه شكر خود را دانى . نشنيده‌اى كه مر زبان سوختهء « كَلَّمَ اللَّهُ مُوسى » « 18 » را گفتند كه « ما را شكر بگوى » ؟ گفت « الهى ! شكر تو چون گويم ، كه شكر تو بر من نعمت است ؟ » آن شكر را شكر واجبست . من چون گويم كه گفت « الآن شكرتنى » ؟

( 3 ) قُلْ . . : سورهء 112 ( الاخلاص ) آيهء 1 ( 4 ) ايجاد M : نجاد S ( 9 ) حدث را S : حدوث را M ( 14 ) بىمنتها S : با منتهاى M ( 18 ) كَلَّمَ . . : سورهء 4 ( النساء ) آيهء 162