شرح شطحيات ( فارسى ) — الصفحة ٢٨١

164 فصل ( أيضا فى شطح أبى بكر الواسطى )

ذكر او رسيد ، بر افترا افتيد ، و اگر چه ذاكر اوست ، ذكر تعلّق بمذكور دارد ، و مذكور نهايت ندارد . ذكر خلق محصورست ، در صورت عجز افكند . گفت « اذْكُرُوا اللَّهَ ذِكْراً كَثِيراً » « 3 » يعنى مرا به من ياد كنند ، كه حدث وصف قدم نتواند . حدت چون ذكر قدم گويد ، در حدّ افترا « 5 » افتد . حدث حدث راست ، و قدم قدم . معنى ديگر آنست كه چون حقّ را ياد كنى ، تو در ميان متكلّف ذكر باشى . چون قديم ذكر قديم « 7 » كرد ، كون و خلق در ميان چيست ؟

او بذكر خود سابق است . آنچ تو گوئى ، تكلّف است . چون پندارى كه ذكر تو چون ذكر اوست ، عين افتراست . قال اللّه تعالى « وَ لَذِكْرُ اللَّهِ أَكْبَرُ » « 10 » يعنى ذكر بارى « 9 » از آن بزرگتر است كه تو گوئى ، كه ذاكر « 11 » و مذكور اوست ، واحد در واحدست . در حدث حلول نكند . ذكر از مذكور مفارق نشود . ذكر بايد كه بر مذكور محيط شود ، ناصفت گفته باشد . اين او تواند ، از آن حدثان مستحيل است . اسم جمع اللّه است . اللّه اللّه است . اللّه اللّه گويد . حقيقت اللّه از اللّه جز اللّه نيست . چون اللّه گوئى ، آلت حدث تراست ، اللّه اللّه گويد ذاكر حادث ، چون متعرّض اسم و مسمّى باشد . چون اسم از مسمّى جدا نباشد ، تا قديم نگردى ، وصف قديم چون گوئى ؟

سطوت جلالش چون بنعت ذكر تجلّى كند ، از عرش تا بثرى ذرّه ذرّه شود .

( 3 ) اذْكُرُوا . . . : سورهء 33 ( الاحزاب ) آيهء 41 ( 5 ) افترى S : افترا M ( 7 ) ياد كنى . . . ذكر قديم M : - S ( 10 ) وَ لَذِكْرُ . . : سورهء 29 ( العنكبوت ) آيهء 44 ( 9 ) ذكر بارى S : ذكر من بارى M ( 11 ) كه ذاكر M : ذاكر S