شرح شطحيات ( فارسى ) — الصفحة ٢٦٨
155 فصل ( ايضا فى شطح الشبلى )
گماريد ، گفت « ما زاغَ الْبَصَرُ وَ ما طَغى » « 1 » . چون خليل از اشتغال لحظ بمنازل مشاهدت بپرداخت ، در رؤيت صرف گفت « إِنِّي بَرِيءٌ « 2 » . . .
وَجَّهْتُ وَجْهِيَ » « إِنِّي ذاهِبٌ إِلى رَبِّي . » « 3 »
( 483 ) امّا خاطر در كلام ايشان دگرگونست ، بر دل لمحه ، و اين خاطر در قرب حضرت قديم شرك توحيد است ، اشارت دو است :
از عارف بمعروف ، و از معروف بعارف . چون از عارف بمعروف باشد ، مكر حقّ است بر نفس . و چون از معروف بعارف باشد ، اشارت خطاب است . چون عارف به اشارت مشغول شود ، از حقّ در عين مكرست ، زيرا كه حلاوت خطاب « حجابى معظم » است . از فنا در قدم اين خفيّات مكريّات بين ، كه صادقان از آن ايمن شوند . چون زخم اين پيغام خورند - كه « فَلا يَأْمَنُ مَكْرَ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْخاسِرُونَ - » « 11 » در لفظ عارفان شرك و كفر نه كفر حقيقى و شرك حقيقى خواهند . كفر دون كفر باشد ، بدان حجاب خواهند . چون سالكاند ، در امتحان مكر مقاماتاند . چون مجذوباند ، در مكر مشاهداتاند . خود به خود حجاب ايشانست ، زانك قدم نه خويش ايشانست . لحظ از حقّ بحقّ خاطر معرفت و اشارت صفت به صفت يابد ، يا عارف در سرّ اتّحاد غيب جان صفت را نشان باشد ، و در ديدهء بينندگان معرفت از حقّ آيهء عيان باشد .
( 1 ) ما زاغَ . . : سورهء 53 ( النجم ) آيهء 17 ( 2 ) إِنِّي بَرِيءٌ . . . وَجَّهْتُ . . : سورهء 6 ( الانعام ) آيهء 78 - 79 ( 3 ) إِنِّي ذاهِبٌ . . : سورهء 37 ( الصافات ) آيهء 97 ( 11 ) فَلا يَأْمَنُ . . : سورهء 7 ( الاعراف ) آيهء 97