شرح شطحيات ( فارسى ) — الصفحة ٢٢٤
130 فصل فى شطح الصبيحى رحمة اللّه عليه
بازماند . آنك چنين شود ، در انفراد حقيقت توحيد مشركست ، زيرا كه وقوف در قدم كفر است . معرفت بىپايان و معروف « 2 » بىحدّ طلب واحد « وَ سارِعُوا » « 3 » بنگر چه نكته است . « ارْجِعِي » « 4 » ببين كه در عشق چه قصّه است . ديگر هر كه گرد معرفت گردد ، ناگاه در بحر نكره افتد . از غايت تحيّر نكره شرك توحيدست . نديدى كه در بحر حيرت چون « لا احصى ثناء » گفت ، و در بحر وحدت « 6 » چون « أنت كما أثنيت على نفسك » ؟ اوّل نكره ، و آخر معرفت . اگر هر روز هزار بار كافر عشق نشوى ، در توحيد موحّد نگردى . اگر به لباس نكره در جان نگرد ، جان در زمين فنا مضمحل بينى . نه ازو توحيد يا بى ، و نه ايمان . به وصف « 10 » معرفت در جان نگرد . جان در جاودان با جاودان پر از اوصاف احديّت بينى . اى دام قهر ! تو « 11 » صد هزار عابد را چون بلعام كردهاى . و اى قفاء مشيّت و قدر ! تو صد هزار رزمآور دعوى چون ابليس بدنام كردهاى .
( 394 ) تويى كه سگ اصحاب كهف بر در غار معراج « تنام عيناى » گروه « ففرّوا الى اللّه » خوابانيدهاى . اى بركت جلال تجلّى ! تو بر در آستانه ، حاجب بارگاه ازل ، از بتخانهء حبش و روم و پارس ، صهيب و بلال و سلمان آوردهئى ؛ و از موقف خلّهء خليل به زخم « إِنَّكَ لا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ » « 18 » ميزان قريش راندهئى . براى ماليدن ، اى زرّاق !
( 2 ) و معروف S : و معرفت M ( 3 ) وَ سارِعُوا : سورهء 3 ( آل عمران ) آيهء 127 ( 4 ) ارْجِعِي : سورهء 89 ( الفجر ) آيهء 28 ( 6 ) و در بحر وحدت . . . اول نكره S : - M ( 10 ) به وصف M : الوصف S ( 11 ) تو S : + تو M ( 18 ) إِنَّكَ . . . : سورهء 28 ( القصص ) آيهء 56