سفرنامه لرستان و خوزستان ( فارسى ) — الصفحة ٣٤
شورش حاجى رحمان در بروجرد
سپهر مىخوانيم :
. . . قلعه دهكرد را حصار داد ؛ نصر الله خان از بيرون قلعه سنگرى چند كرده به مدافعت بيرون شد و شاهزاده بيتوانى فرمان يورش داد و سربازان حمله افكندند و هم چنان تركتاز به سنگر او دررفتند و او را دستگير ساختند و در اين جنگ جمعى از سربازان مقتول و گروهى مجروح گشت و بعد از گرفتارى قاسم خان و نصر الله خان قلعگيان را پاى اصتبار بلغزيد و آن دروازه را كه دور از لشكرگاه بود بگشودند و به جانب جبل گريختند . پس شاهزاده به قلعه در رفت و روز ديگر قاسم خان و نصر الله خان را با كنده و زنجير به شهر آورد . « 1 »
سرانجام قاسم خان را در بروجرد به دار كشيدند و نصر الله خان را به تهران فرستادند .
وى چندين سال در تهران زندانى بود تا اين كه با كوشش‌هاى فرزندش ، على مراد خان ، و با پادرميانى آصف الدوله آزاد گرديد . سپس به سرزمين خود بازگشت و تا پايان زندگى بر پيمانش با دولت پايدار بماند . « 2 »
شورش حاجى رحمان در بروجرد
شورش حاجى رحمان در بروجرد
حاجى رحمان كه يك تن از خويشاوندان حاجى ملا اسد الله مجتهد بود جمعى از اشرار را به گرد خود انجمن ساخت و در ميان كوى و بازار مردمان را بر مخالفت شاهزاده تحريض همى كرد و شحنهء شهر را مأخوذ داشته محبوس نمود .
بعضى از منازل ديوان را از عمال احتشام الدوله بگرفت و بر مردم غوغاطلب قسمت كرد . « 3 »
اما خانلر ميرزا به علت نگرانىهاى اطراف شهر به ويژه درگيرىاش با افراسياب خان باجلان خود را درگير وى نكرد و پس از سركوب آشوب‌هاى ديگر او را به تبريز تبعيد نمود . « 4 »
( 1 ) . همانجا . ( 2 ) . برپايهء گفتگو با نادرخان مرادى نوهء نصرالله خان دالوند ( 10 / 7 / 73 ) . و نك : خورموجى ، حقايق الاخبار ، ص 54 ؛ اعتماد السلطنه ، الماثر والاثار ، ج 1 ، ص 62 ؛ حزين بروجردى ، حسين ، تذكرهء حزين ، ص 185 ؛ هدايت ، روضة الصفا ، ج 10 ، ص 507 . ( 3 ) . سپهر ، ناسخ التواريخ ، ج 3 ، ص 51 . ( 4 ) . نك : همانجا ، ص 129 ؛ خورموجى ، حقايق الاخبار ، ص 55 ؛ هدايت ، روضة الصفا ، ج 10 ، ص 507 .