كتاب الجدري والحصبة ( آبله و سرخك ) ( فارسى ) — الصفحة ٨١

فصل يازدهم در بيان موادى كه آثار آبله را از چشم و از ساير قسمتهاى بدن مىزدايد

و همان قدر ماميران در ده برابر آب بجوشانند تا آب غليظ و صمغها حل گردد و بقيه را با آن‌ها خمير و سپس شياف ساخته شود و در موقع حاجت در هاون آبنوس سخت بكوبند و با ميل آن را برداشته و بملايمت چند مرتبه روى موضع بمالند و قبل و بعد از اين عمل چشم را خوب پاك كنند و پس از آن در چشم از سورمه‌هاى نرم بپاشند .

در اين وقت بايد ديد اگر چشم‌درد گرفت و سرخ شد چند روز از اين درمان خوددارى شود و دوباره شروع به همان معالجه كنند ، كه اين درمان بسيار قوى و موثر است .

اما موادى كه كه اثر آبله را از صورت و از ساير قسمتهاى بدن دور مىكنند ازاين‌قرارند :

مردارسنك « 1 » ، ريشه‌هاى خشك نى ، استخوانهاى پوسيده ، كف دريا ، قسط « 2 » انزروت ، بادام تلخ ، زراوند ، دانه‌هاى بان « 3 » ، تخم تربچه ، تخم خربوزه ، تخم تره‌تيزك « 4 » ، آرد باقلا و برنج و باقلاى مصرى و لوبيا كه با آب برنج و ماء الشعير به بدن بمالند .

نسخه داروى ماليدنى كه آثار آبله را مىبرد :

آرد نخود و باقلا از هريك سه درهم ،

تخم خربوزه پنج درهم ،

مردارسنگ سفيد دو درهم ،

( 1 ) - مرداسنج - Litharge . ( 2 ) - ساق و نام داروئى است Costus و آن بر چند قسم است قسط شيرين و تلخ Costus albus , Costus amarus و قسط كشميرى كه همان قسط تلخ است . ( 3 ) - بان درختى است داراى برگهاى سبز و لطيف و خوش‌بو از دانه‌هاى آنكه شبيه پسته است روغنى معطر گيرند و دانه‌هاى آن را حب البان گويند . اين درخت در عربستان فراوان است . رجوع شود به ذيل صفحه 72 . ( 4 ) - ترتيزك يا شاهى - Cresson allenois ، ترتيزك آبى - Veronique cressonne ? e در اينجا مقصود ترتيزك يا شاهى است .