كتاب الجدري والحصبة ( آبله و سرخك ) ( فارسى ) — الصفحة ٧٤
فصل نهم در موادى كه آبله را خشك كنند
فصل نهم در موادى كه آبله را خشك كنند
فصل نهم در موادى كه آبله را خشك كنند
بايد دانه‌هاى درشت آبله را پاك كرد « 1 » و آب آنها را با پنبه « 2 » كهنه پاك كه هيچ‌گونه چيزى كه مريض را آزار دهد و او را نيش زند نداشته باشد خشك نمود . سپس با برگهاى گل سرخ خشك يا مورد « 3 » يا صندل و برك شيرين‌بيان « 4 » يا برگ گز « 5 » بخور داد . براى منظور بالا گل سرخ در تابستان و برگ گز در زمستان مناسبتر است .
در آبله‌هاى پررطوبت و هرگاه كه رطوبت آنها زياد گرديد ، بايد مريض را بر گل سرخ كوبيده يا برآرد برنج يا آرد ارزن « 6 » كه در پارچه نازك ريخته باشند « 7 » بخوابانند و اگر بدن بيمار خراشى داشته باشد به زير وى برگ سوس « 8 » تازه بگذارند .
بايد گرد نرم « 9 » گل سرخ و مورد بر بدن بيمار پاشيده شود « 10 » اگر نقطه‌اى از بدن مريض زخم داشت گرد نرم ( ذرور ) سرخى مركب از صبر و كندر و انزروت « 11 » و دم الاخوين « 12 » بر وى بپاشند . اگر دانه‌ها خودبخود يا بسبب زيادى رطوبت شكافت و
( 1 ) - مقصود آن است كه از چرك خالى شود . ( 2 ) - اين نكته بىاندازه جالب توجه است كه در هزار و صد سال قبل رازى ، اولا چنان كه آمد نخستين‌بار در تاريخ طب و درمان بيمار از پنبه صحبت مىنمايد ، ثانيا متذكر مىگردد پنبه‌ى استعمال كنند كه پاكيزه باشد ، يعنى جسم خارجى نداشته باشد ، كه بسيار قابل تامل است و از مفاد آن چنين مستفاد مىگردد كه به نظر رازى اجسام خارجى باعث زحمت بيمار و شايد عفونت گردد . « بقيه حاشيه در صفحه بعد »