شرح خطبة البيان ( فارسى ) — الصفحة ٩٨

و قال عليه السّلام :

ديگر تأويلات ظاهر از تأويل صافى است مر اين كلام را ، و اللّه اعلم .

و قال عليه السّلام :

و قال عليه السّلام : انا داحى الارضين و عالم بالأقاليم .

مىفرمايد كه : من به حقيقت شخصيّت خود در اين نشئهء با حقيقت مطلقه خود در جميع نشأت گسترانندهء زمينهاى استعداد ممكناتم چه استعداد من استعداد مطلق و مادّهء جميع استعدادات « 1 » است بدليل آنكه بحسب قبول فيض وجود استعداد هر فرد نمايان مىشود و جهت قبول فيض در هر قابل رقيقه‌ايست « 2 » از حقيقت ولايت مطلقه كه حقيقت من است و من دانايم به اقاليم سبعه « 3 » كه مساكن « 4 » مظاهر ائمه سبعه‌اند چه آن ائمه نزد من‌اند تخلقا و تحققا پس مظاهر هر يك را علما و عينا و تخلّقا و تحقّقا مىشناسم اجمالا عند غلبه البشريّة و تفصيلا عند غلبة الجذبة الالهيّة ، و اللّه اعلم .

و قال عليه السّلام :

و قال عليه السّلام : انا امر اللّه و الرّوح .

مىفرمايد عليه السّلام كه : من صورت امر مطلق الهيم كه بدان ايجاد ممكنات از عدم نموده و باز بروح اعظم متعيّن داشته چنانچه مىفرمايد - عزّ من قائل عليم - : وَ يَسْئَلُونَكَ عَنِ الرُّوحِ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي « 5 » پس عالم امر كه عالم ملكوت است به انواع مخلوقات آن عالم از ارواح و عقول و نفوس و عوالم معانى و غيرها بدان امر كه اصل روح است تربيت وجودى يافته ، پس به تدبير و مشيّت الهى آن امر از عوالم مثال و طبيعت و ما يتّبعها به سماوات از راه انوار كواكب رسيده و از

( 1 ) - ر ض : مادهء جميع استعداد است . ( 2 ) - ر ض : رقيقه است . ( 3 ) - ر ض : اقاليم كه . ( 4 ) - د : كه ساكن . ( 5 ) - إسراء / 85 .