عبهر العاشقين ( فارسى ) — الصفحة ١٤٤
الفصل الثانى و الثلاثون فى كمال العشق
عشق مرغ جان گداز است . عشق جان را چون كبوتر و باز است . بيت :
نكند عشق نفس زنده قبول * نكند باز موش مرده شكار .
امر و نهى در راه عشق « 3 » منسوخ است . كفر و دين از سراى عشق محجوب است . آفاق در اشراق عشق محترق است . كون « 4 » در تحت سمّ رخش عشق مضمحل است . بيت :
پيش آنكس كه عشق رهبر اوست * كفر و دين هر دو پردهء در اوست .
هر چه در كائنات جزو و كلند « 8 » * همه در راه عشق طاق پلند « 9 » « 6 - 9 » .
( 283 ) سرشت گوهر عشق در ازل بوده است . در آن « 10 » عالم جان و عقل را « 11 » راه نبوده است . آنكه عشق او را « 1 / 11 » روى بنمايد « 2 / 11 » ، جوهر « 3 / 11 » صفتش ازين خاكدان بربايد . بيت :
« 13 » عشق برتر ز عقل و از « 1 / 13 » جانست * لى مع اللّه وقت مردانست « 2 / 13 » .
- امر و نهى است و معروض احكام كفر و دين ، محبوس چارميخ آفاق است و محسوس كون را مشاق . اى نفس تو در عجب بلايى ، در عشق گريز و بين و لايى A . ( 3 ) راه عشق G : راه A . ( 4 ) كون GA : شايد « اكوان » . رك به شاهنامهء فردوسى ، چاپ بروخيم جلد 4 ( تهران 1313 ) ص 1049 ببعد . ( 6 - 9 ) دو بيت از سنائى است . رك به حديقة الحقيقة ص 328 . ( 8 ) و كلند GA : كلاند ( حديقة ايضا ) . ( 9 ) همه . . . پلند GA : در ره عشق طاقهاء پلاند ( حديقه ايضا ) . ( 10 ) در آن G : در A . ( 11 ) عقل را G : عقل A . ( 1 / 11 ) آنكه عشق او را A : آنكه را راه عشق G . ( 2 / 11 ) بنمايد G : نمايد A . ( 3 / 11 ) جوهر G : جواهر A . ( 13 ) بيت از سنائى است ( حديقه ايضا ) . ( 1 / 13 ) و از G ( حديقه ايضا ) : وز A . ( 2 / 13 ) مردانست G : + عشق و معشوق و عاشق است يكى ، هر كه همچون شناخت ، مرد آنست A ( اين بيت در حديقه ص 328 - 9 نيامده ) .