عبهر العاشقين ( فارسى ) — الصفحة ٤٧

الفصل السّابع فى بيان « 9 » سبب بقاء العشق فى العاشقين « 1 / 9 »

و أهل الزّمان و المكان » چنان كه فرمود « 1 » « يَهْدِي اللَّهُ لِنُورِهِ مَنْ يَشاءُ » « 1 / 1 » و هرك را نيست ، ازين حديث بيگانه است . « وَ مَنْ لَمْ يَجْعَلِ اللَّهُ لَهُ نُوراً ، فَما لَهُ مِنْ نُورٍ » « 2 - 3 » . چندانكه نظر عاشق 89 در صفات معشوق حسن اصلى بيش بيند ، عشقش بيش باشد « 4 » ، زيرا كه مصباح عشق را « 1 / 4 » روغن از حسن قدمست « 2 / 4 » 90 « يزيد بزيادته و ينقص بنقصانه » ، براى آنكه در اصل عشق با حسن متّحد است .

( 103 ) بقاء عشق ببقاء حسنست « 6 » ، تا بدان حدّ كه بصروف حوادث « 1 / 6 » و زحمت طبايع و سير عناصر و تغيّر عمر چون « 7 » از آينهء كالبد شمس حسن تحت سحاب « 8 » حواسّ و طبيعت از روى معشوق بمعدن اصلى « 1 / 8 » روى در مىكشد ، عشق در عاشق نقصان مىگيرد ، زيرا كه بغروب او عالم صورت متغيّر مىشود .

دل عاشق چون آفتاب حسن نيابد طلب از معدنى ديگر كند . عجب مدار كه در كبر سنّ معشوق ، در عاشق « 11 » آن عشق كم شود ، كه « 1 / 11 » قدرت صانع قديم و حكمت « 12 » لايزالش اقتضاء آن كند ، كه « 1 / 12 » نور از وقت فطرت در معشوق تا عنفوان شبابش « 13 » بيش نماند . آنگه بتدريج قمر حسن به مغرب « 1 / 13 » ازل باز مىگردد « 2 / 13 » ، زيرا كه ظلمت معاصى از شب قهر در صفت و صورتش سرايت مىكند .

( 104 ) عاقلان دانند كه چون شب آمد « 15 » ، نور آفتاب هيچ نماند جز

( 1 ) فرمود G : گفت A . ( 1 / 1 ) ايضا سورهء 24 ( النور ) آيهء 35 . ( 2 - 3 ) سورهء 24 ( النور ) آيهء 40 . ( 4 ) باشد G : ببند A . ( 1 / 4 ) عشق را G : عشق A . ( 2 / 4 ) قدمست hGA : قدسست G . ( 6 ) بقاء . . . حسنست G : با ؟ ؟ ؟ عشق ببقاء آن حسن است A . ( 1 / 6 ) تا . . . حوادث G : تا بدان حركت به ضرورت A . ( 7 ) چون G : - A . ( 8 ) سحاب hGA : سبحات G . ( 1 / 8 ) اصلى G : + چون A . ( 11 ) در عاشق G : بر عاشق A . ( 1 / 11 ) كه G : + از A . ( 12 ) حكمت G : حكم A . ( 1 / 12 ) كه G : + آن A . ( 13 ) شبابش G : شباب A . ( 1 / 13 ) به مغرب G : بغروب A . ( 2 / 13 ) مىگردد G : مىرود A . ( 15 ) آمد G : + او A .