ديوان عطار ( فارسى ) — الصفحة ٨٩٩

حواشى و تعليقات

راست كرده بر سر علم لشكر و غيره مىنهند ( آ )

منثور ( ص 767 س 14 )

ع . در ناسفته و بمعنى متفرق و پراكنده و كلامى كه منظوم نباشد .

مور ليلة الظلما ( ص 723 س 22 )

اشاره بدين حديث است :

يعرف دبيب النملة السوداء على الصخرة الصماء فى الليلة الظلما .

و شبيه به اين مضمون را فردوسى در صفت رخش گفته است :

پى مورچه بر پلاس سياه * بديدى بشب از سه فرسنگ راه

من يزيد ( ص 805 س 1 )

مزايده

موت احمر ( ص 803 س 13 )

ع . موت سخت « و در لطائف اللغات مىآرد كه موت بر چهار قسم است و هر كدام رنگى دارد يكى موت احمر و آن شدت قتل بود بسيف و غيره چنان كه به خون غرق شده باشد اما ارباب تحقيق نوعى ديگر قرار داده‌اند و گفته‌اند بايد كه سالك بر خود چهار موت قرار دهد موت ابيض و آن گرسنگى است و موت اسود كه آن صبر است بر ايذاى مردم و موت احمر كه آن مخالفت با نفس است . . .

( نقل از كشاف اصطلاحات الفنون تهانوى ص 1337 چاپ كلكته )

موسيچه ( ص 797 س 13 )

مرغيست شبيه به فاخته .

امامى هروى گفته :

سرو در حالتست از آنكه نواخت * صوت موسيچه ساز موسيقار

موسيقار ( ص 797 س 14 )

يك نوع سازى است كه از نىهاى بزرگ و كوچك ترتيب داده‌اند و شبانان مىنوازند و نام پرنده‌ايست كه در منقار آن سوراخهاى بسيار است و از آن سوراخها آوازهاى گوناگون برمىآيد ( ف . ن )

مه چو در خرچنگ آيد جامه دوزى فال را ( ص 750 س 15 )

اشاره است به اينكه وقتى ماه در برج سرطان قرار گيرد جامه‌دوزى را به فال نيك گيرند .

مه ده ( ص 94 س 2 )

بزرگ ده . دهخدا .

مهل ( ص 788 س 4 )

و مهلت بمعنى درنگ و فرصت .