ديوان عطار ( فارسى ) — الصفحة ٨٨٥

حواشى و تعليقات

طيلسان ( ص 66 س 5 )

بالفتح و حرف لام بهر سه حركت معرب « تالسان » نوعى از ردا و فوطه كه خطيبان و قاضيان بر دوش اندازند ( آ ) .

عالم صغرى ( ص 758 س 9 )

و عالم صغير عبارتست از انسان و جسم انسان و عالم كبرى كنايه از دنيا است .

عبا ( ص 724 س 20 )

آل عبا . ع . به اضافت و فتح عين يا اهل كسا عبارتند : از حضرت محمد ( ص ) و فاطمه و على و حسنين صلوات اللّه عليهم چه عبا گليم و چادر باشد منقول است كه روزى آن حضرت هر چهار تن مذكور را طلبيده عبائى كه بود بر خود و ايشان كشيده آيهء تطهير را خواند و همين پنج را پنج‌تن گويند . ( آ )

در متن شعر عطار « شش كريم عبا » ظاهرا اشاره به جبرئيل است زيرا در بعضى روايات هست كه سادسهم جبرئيل .

عرا ( ص 756 س 14 )

بالفتح و القصر . ع . ساحت و روى زمين .

عرفه ( ص 729 س 19 )

بفتحات . ع . روز نهم ذىالحجه چرا كه روز استاده شدن حاجيانست در مقام عرفات .

عرند ( ص 756 س 14 )

بضم عين بمعنى : سخت و درشت ( ف . ن ) و زمين ناهموار .

زود به پيچيد ز شوق سر ز عرا و عرند :

يعنى زمين صاف و ناصاف هر دو را رها مىكند .

عروه وثقى ( ص 732 س 10 )

عروة الوثقى . ع . دست‌آويز محكم مقتبس است از آيهء 21 سورهء لقمان :

وَ مَنْ يُسْلِمْ وَجْهَهُ إِلَى اللَّهِ وَ هُوَ مُحْسِنٌ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقى .

و آيه 257 سورة البقرة :

لا إِكْراهَ فِي الدِّينِ . . . فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقى . . .

عزى ( ص 34 س 8 )

نام بتى است .

عقابين ( ص 546 س 8 )

بضم اول و باى موحده . ع . خارهاى آهنى و بضم اول و فتح باى موحده بصيغهء تثنيه عبارت از دو چوب بلندى كه وزير نوشيروان برپا كرده حمزه را در پوست گاو كشيده بر بالاى آن بسته بود . و بطور كلى بمعنى دو چوب بلند كه مجرمين را بر آن بندند .