ديوان عطار ( فارسى ) — الصفحة ٨٧٩

حواشى و تعليقات

سرانديب ( ص 729 س 5 )

جزيره‌اى بزرگ در درياى هركند واقع در اقصى بلاد هند

( معجم البلدان ج 3 ص 83 چاپ ليپزيگ )

سربارى ( ص 778 س 20 )

ف . و سربار بار اندك كه بر بار بسيار گذارند .

مجد همگر گفته :

بار هجران بر دلم خود بود و غم * بر سرش تا كى به سربارى نهى

سر بر نهادن ( ص 779 س 4 )

ف . كنايه از ترك سخن كردن و ساكت گشتن است .

« سر اين قصيده بر نه در آن جريده بگشا » .

سر خود گير و رفتى اى عطار ( ص 323 س 1 )

رفتى بجاى برو يعنى سر خود گير و برو اين نوع استعمال فعل ماضى بجاى امر در زبان عطار بسيار است از جمله در الهىنامه مىفرمايد :

شهش گفتا چه افتادت كه مردى * غلام تست دستش گير و بردى

سقر ( ص 767 س 19 )

بفتحتين . دوزخ

سقسين ( ص 224 س 2 )

رشيدى گفته : نام ولايتى است از تركستان .

شيخ نظامى گويد :

طرفداران ز سقسين تا سمرقند * بنوبت گاه درگاهش كمربند

سفت ( ص 109 س 4 )

بضم اول و سكون ثانى و فوقانى بمعنى دوش كه به عربى كتف گويند و ماضى سفتن يعنى سوراخ كردن .

فردوسى گفته :

كه او را بگيتى كسى نيست جفت * به تير و كمان و گشاده دو سفت

و هم او گفته :

همىجوشد آن برز و بالاى و سفت * سزد گر بمانى بر او در شگفت

سقيهم ( ص 495 س 9 )

اشاره است به آيه 21 سورة الانسان :

وَ سَقاهُمْ رَبُّهُمْ . . .

سلب ( ص 9 س 13 )

نيست كردن . نفى كردن .