ديوان عطار ( فارسى ) — الصفحة ٨٧٦

حواشى و تعليقات

ديوانه‌ايم باشد بر ما لباس زندان * زنجير گردن ماست زنجيرهء گريبان

زند ( ص 758 س 8 )

بالفتح . ع . بند دست ( آ )

زند ( ص 758 س 16 )

كتاب زرتشت كه بزعم پارسيان از آسمان نازل شده

ز نعلين شو جدا ( ص 704 س 5 )

اشاره است به آيه 12 سورة طه :

إِنِّي أَنَا رَبُّكَ فَاخْلَعْ نَعْلَيْكَ إِنَّكَ . . .

زنگ ( ص 240 س 2 )

. . . ديگر بمعنى شعاع نيرين است .

فرخى گويد :

بكاخش اندر بزم و ببزمش اندر جام * به جامش اندر گلگون ميى به گونهء زنگ

حكيم دقيقى گويد :

دقيقى چار خصلت خوى كردست * بگيتى از همه خوبى و زشتى

لب ياقوت رنگ و نالهء چنگ * مى چون زنگ و دين زردهشتى ( آ )

زهرگيا ( ص 289 س 15 )

بكسر كاف فارسى هر گياه زهردار كه كشنده باشد .

سوزنى گفته :

جان افعى زده را نسخهء ترياق دهد * نطق جان‌پرور تو بر ورق زهرگيا ( آ )

زيرميانه ( ص 400 س 17 )

ف . كنايه از ناتوان و زبون مرادف زير از ميانه .

مجير الدين بيلقانى گفته :

نامزد غمى ز دهر اى دل خون گرفته هان * زير ميانه خوش‌نشين چون غم تست بيكران

زير از ميانه بمعنى چيز زبون كمتر از حد وسط است .

انورى در صفت بدى اسب خود گفته :

اسبى چنان كه دانى زير از ميانه زير * وز كاهلى چنان كه نه سكسك نه رهوار

شيخ عطار گفته :

گرچه امام دين بدم تا كه بدير در شدم * در بن دير خويش را رند زمانه يافتم