ديوان عطار ( فارسى ) — الصفحة ٨٧١

حواشى و تعليقات

در باقى كردن ( ص 646 س 5 )

موقوف داشتن .

درج ( ص 354 س 6 )

بالضم صندوقچه كه زيور و جواهر در آن نهند درج در و درج گهر و درج تنگ كنايه از دهان معشوق است .

درفشى ( ص 841 س 7 )

درفش و درفشان بمعنى لمعه و شعله و برق زدن آورده‌اند . . . پس درفشان بمعنى تابنده هم آمده . . .

اسدى گفته :

درفشى درفشان هم از تيغ و ميغ * چنان شعله‌اى زد كه در جنگ تيغ

( نقل از فرهنگ شاهنامه تأليف دكتر رضازاده شفق )

فردوسى گويد :

درفش درفشان پس پشت او * يكى كابلى تيغ در مشت او

( نقل از لغت فرس اسدى باهتمام عباس اقبال ص 214 )

مىدرفشى بمعنى مىدرخشى و شعله مىزنى

دروگر ( ص 348 س 16 )

مخفف درودگر است كه نجار باشد

درويزه‌گر ( ص 325 س 4 )

گدايى كردن بر درها چه يوز و يوزه بمعنى جستجو از درها .

در مهد چو عيسى بشكر در سخن آورد ( ص 164 س 21 )

اشاره به آنست كه قدما با شكر سوده كام بچه را باز كرده و مىگرفتند و هنوز در بعضى نقاط خراسان معمول است كه كام بچه را با شكر سوده مىمالند و باصطلاح لوزتين او را مىگيرند و طفل هرگز به بيمارى لوزه مبتلا نمىشود .

در هر هزار سال ببرج دلى رسد ( ص 608 س 5 )

اشاره است به آنكه در هر هزار سالى يك ولى حق مىرسد .

باباطاهر گفته :

مو آن بحرم كه در ظرف آمدستم * چو نقطه بر سر حرف آمدستم

بهر الفى الف‌قدى بر آيه * الف قدم كه در الف آمدستم

( ديوان باباطاهر چاپ تهران 1306 ضميمهء مجلهء ارمغان بتصحيح وحيد دستگردى ص 35 )

دژم ( ص 377 س 14 )

بكسر اول و فتح دوم بيمار و نزار و نگون و گرفته .