ديوان عطار ( فارسى ) — الصفحة ٨٦٠

حواشى و تعليقات

و هم او گفته :

در هواى زمانه مرغى نيست * چمن عشق را چو بوتيمار

بودردا ( ص 726 س 10 )

نام يكى از صحابه است كه دايم به درد دين مشغول بودى و مناقب او بسيار است چنان كه بندگى شيخ سنائى در مناقب او مىفرمايد :

ازين مشتى رياست جوى رعنا هيچ نگشايد * مسلمانى ز سلمان جوى و درد دين ز بودردا ( آ )

ابو دردا عويمر بن عامر . از كبار صحابه و فقهاء برادر خوانده سلمان وفات او را از 31 تا 39 هجرى نوشته‌اند ( لغت‌نامهء دهخدا )

( رجوع شود باحوال ابو الدرداء حلية الاولياء چاپ ليدن ج 1 ص 208 )

بو الفتوح ( ص 115 س 14 )

ظاهرا شاعر و خواننده‌اى بسيار خوش‌آواز بوده است كه سرود و آوازش مشهور و معروف بوده و شنونده را برقص وامىداشته و سرمست مىساخته است .

چنان كه سنائى فرمايد :

حال با شعر فرخى آريم * رقص بر شعر بو الفتوح كنيم

از همت عشق با فتوحم * پابستهء عشق بو الفتوحم

( ديوان سنائى چاپ تهران بتصحيح مدرس رضوى ص 320 و ص 287 )

بوقبيس ( ص 729 س 5 )

ابو قبيس كوهى است در حجاز مشرف به مكه ( معجم البلدان )

به بتر و بد بتر ( ص 126 س 4 و ص 86 س 14 )

مقصود به و بهتر و بد و بدتر است و اشاره بحديثى است از حضرت صادق راجع به خيرين و شرين كه عاقل آنست كه از بين دو خير و دو شر آنكه خيرتر و شرتر است تميز بدهد .

پازند ( ص 758 س 16 )

ترجمه و تفسير كتاب زند و زند نام كتاب زرتشت است .

حكيم ناصر خسرو گفته :

اى خوانده كتاب زند و پازند * زين خواندن زند تا كى و چند ( آ )

پالوده ( ص 588 س 5 )

پالودن بر وزن آسودن . ف . بمعنى : صاف كردن و پاك ساختن و صاف‌شدهء چيزى را پالوده گويند شيخ عطار گويد :

هر آنكه كز جهان رفتى تو بيرون * نخواهد بود حالت از دو بيرون

اگر آلوده‌اى پالوده گردى * و گر پالوده‌اى آسوده گردى ( آ )