ديوان عطار ( فارسى ) — الصفحة ٠.٧٤

نسخهء « مس »

است . در صفحهء 117 اين غزل مولانا جلال الدين را :

گر جان عاشق دم زند آتش درين عالم زند « 1 » * اين عالم بىاصل را چون ذرّه‌ها بر هم زند ( ص 117 )

به حساب غزليّات عطّار گذارده و آورده است ، و علاوه بر اينها بعضى ابيات مغلوط و مغشوش است و چون كاتب ظاهرا طبع شعرى هم داشته است چنين به نظر مىرسد كه هرجا صلاح دانسته بعضى ابيات را به سليقه و ذوق خود اصلاح كرده است و از ارزش نسخه بسيار كاسته است . به اين دلايل اين نسخه در كار تصحيح ديوان عطار مورد اعتماد قرار نگرفته و هيچ نكته‌اى از روى اين ديوان تصحيح نشده است ، فقط تعدادى از غزليات اين ديوان را كه در نسخ ديگر يافت نمىشده است در ديوان حاضر نقل كرده‌ايم كه در ذيل صفحات مشخص مىباشد . چون در صحت انتساب بعضى از غزليات اين ديوان جاى شك باقى بود « 2 » پنج غزل زير را كه

( 1 ) - رجوع شود به ديوان كبير شمس بتصحيح بديع الزمان فروزانفر جلد 2 ص 3 غزل شماره 527 . ( 2 ) - اين غزل : گر چنين سنگدل بمانى تو * وه كه بس خونها برانى تو چه بلايى بر اهل روى زمين * از بلاهاى آسمانى تو به شمارهء 709 كه در ص 519 ديوان حاضر آمده و از روى اين نسخه ( مس ) استخراج شده است وقتى با اين بيت : چو كامت بر نمىآيد بناكامى فروده تن * كه در زندان ناكامى نيابى كامرانى تو كه متعلق بغزل شماره 710 است و بلافاصله بعد از غزل اولى در ص 520 آمده است مقايسه شود در انتساب غزل اول بعطار مىتوان ترديد كرد ! و همچنين شش غزل زير كه از روى اين نسخه نقل شده و در متن ديوان حاضر آمده است در صحت انتساب آن بعطار احتمال ترديد مىرود دلا ديدى كه جانانم نيامد ( ص 211 ) از پس پردهء دل دوش بديدم رخ يار ( ص 294 ) آتش عشق تو دلم كرد كباب اى پسر ( ص 302 ) نيست به هيچ رو مرا بىتو قرار اى پسر ( ص 303 ) آنكه سر دارد كلاهش نرسدش ( 325 ) اى پسر اين رخ بآفتاب درافكن ( 493 )