رساله افيونيه ( فارسى ) — الصفحة ٦٥
باب هشتم در دفع مضرّت‌هاى افيون به قدر امكان
باب هشتم در دفع مضرّت‌هاى افيون به قدر امكان
باب هشتم در دفع مضرّت‌هاى افيون به قدر امكان
امّا علاج ضعف بدن و قلب و روح و مانند اينها تقليل مقدار شربت او است به قدر امكان ، و استعمال مقوّيات بدن و مفرّحات كه جوهر روح را زيادت كند و تقويت دهد و صفا و اشراق و نورانيّت . و اين به مفرّحات ياقوتى معتدل و حارّ فاتر الحرارت است .
و كسانى كه سن ايشان از چهل گذشته باشد ، فادزهر حيوانى و جدوار خطايى ، مفردى است كه در كثرت منافع فى الواقع از بسيارى [ از ] مركّبات بهتر است در نفع ، و گوارش عود و آن را گوارش « 1 » كسروى و عنبرى نيز گويند بسيار مفيد است . امّا اصل مزاج ضعيف را ، مىبايد دانست و در اين حال « 2 » مقوّيات را به عمل بايد آورد .
و معلوم است كه هركسى ( كه ) « 3 » مدار كار بر كيفيّت و نشأه مىنهد ، چون كيفيّت روز اوّل مىطلبد و آن ، حاصل نمىشود الّا به زيادتى بر شربت سابقه ، و آن زيادتى به حدّى مىرسد كه بدن در كمال ضعف مىشود و كيفيّت مطلوبه حاصل نمىشود پس اگر جهد كند در آنكه روز به روز چيزى كم كند و اندكى از وقت بگذراند ، هم كيفيّت عظيم دريابد و هم قوّت بدنى و اشتها كمى نكند .
( 1 ) . ل و آ : جوارش ( 2 ) . ل و آ : و در حدر ؛ ج : و در خور ( 3 ) . ل و آ