رساله افيونيه ( فارسى ) — الصفحة ٢٠٣

اصطلاحات پزشكى و بيمارىها

مغص : دل پيچه ، پيچيدن ناف و برينش . ( تكملة الاصناف ، ج 2 ، ص 632 )

مكسر : المى است كه گويا آن موضع را مىشكنند . ( ذخيرهء خوارزمشاهى ، ج 2 ، ص 111 )

ناسور شدن : زخمى كه به سختى درمان مىشود ، فيستول . ( اغراض الطّبيه ، ج 2 ، ص 354 ) .

نافض : منظور از آن تب سرد و تب لرزه است . از تب‌هاى با لرزه است كه آن را به تازى نافض گويند و رعده نيز گويند . ( ذخيرهء خوارزمشاهى ، ج 2 ، ص 36 )

نخس : خلش ، خاراندن ، سيخونك . ( اغراض الطّبيه ، ج 2 ، ص 356 )

نزف دم از رحم : خونريزى از رحم .

نزلات حارّه : نزله‌هاى گرم .

نسيان : فراموشى ، از ياد رفتن آنچه در ياد داشته‌اند و يا در ياد گيرند به سبب فساد قوّت ذكر يا فكر يا تخيّل . ( لغت نامهء دهخدا )

نفخ : آماسيدگى شكم از باد ( تكملة الاصناف ، ج 2 ، ص 737 )

نقرس : يكى از دردهاى مفاصل است و نشانهء اختصاصى آن ورم و درد است . ( مفتاح الطّب ، ص 331 )

وجع الورك : درد ناحيه سرين و كفل

وجع خاصره : درد تهيگاه .

وجع خصيتين : دردى كه در بيضه‌ها مىپيچد .

وجع خوذه : دردى است در ناحيهء سر و صورت و در واقع كلّ سر انسان كه گويى در سر چيزى سنگينى مىكند و چيزى مانند كلاه خود بر روى سر انسان نهاده‌اند . در واقع خوذ همان خود و كلاه خود است .

وجع سپرز : درد طحال را گويند .

وجع : درد . ( تكملة الاصناف ، ج 1 ، ص 754 )

ورم كليه : برآمدن و آماسيدن كليه

هزال : لاغر گرديدن ( منتهى الارب )

يبس فم : خشكى دهان

يرقان : بيمارى زردى .