رساله افيونيه ( فارسى ) — الصفحة ٢٠٠

اصطلاحات پزشكى و بيمارىها

سودا : نام خلطى از اخلاط اربعه و در فارسى به معنى ديوانگى . ( آنندراج )

سهر : بيمارى بيدارى ، بىخوابى . ( آنندراج )

شستن رمل : از بين بردن سنگريزه‌هايى كه درون مثانه هستند .

صداع : سردرد . ( لغت نامهء دهخدا )

صرع : از كار افتادن اعضاى نفسانى به طور موقّت كه توأم با افتادن و تشنّج اعصاب و كف بر دهان آمدن است . بيمارى مغزى كه به حمله‌هاى تشنجى ، غش و مدهوشى همراه است و علّت‌هاى مختلفى ممكن است سبب آن شود .

صفراوى : مزاج صفرايى ، آن است كه در آن گرمى و خشكى زياد و ترى و سردى كمتر است و نشانه‌هاى صاحب چنين مزاجى ، سرعت در حركات و رفتار ، تيز فهمى ، لاغرى جسم و كم خوابى است . ( لغت نامهء دهخدا )

صلابت : سخت شدن . ( لغت نامهء دهخدا )

صنان : گند بغل ، بوى زير بغل . ( منتهى الارب )

ضعف امعا : ضعف و بيمارى در روده‌ها .

ضغط القلب : حالتى كه در آن بيمار احساس مىكند كه قلب او مرتبا فشرده مىشود و گاه چندان سخت باشد كه آدمى را غشى دست دهد و لعاب بسيارى در اين بيمارى از دهان بيمار جارى گردد و سبب بروز اين بيمارى سوداى كمى باشد كه بر قلب ريزش كند . ( لغت نامهء دهخدا )

ضيق النّفس / ضيق نفس : تنگى و گرفتگى نفس و اختلال در نفس .

طمث : عادت ماهيانه در زنان . ( لغت نامهء دهخدا )

طنين اذن : بيمار احساس مىكند صداى وزوز و يا صدايى بلند در گوش او مىپيچد و پژواك ايجاد مىكند .

ظلمت بصر : تار ديدن چشم ، سياهى رفتن آن را گويند .

عدسه : آماسى است خرد و سخت كه اندر پلك چشم گرد آيد و بفسرد . ( ذخيرهء خوارزمشاهى ، ج 2 ، 191 ) سرخكان كه بر اندام برآيد يا نوعى از جدرى كه مىكشد مردم را . آبلهء وبائى است .

عرق بارد : عرق سرد .

عسر البول : دشوارى و سختى ادرار كردن .

عطاس : عطسه كردن . ( لغت نامهء دهخدا )