رساله افيونيه ( فارسى ) — الصفحة ١٩٢

تركيبات و اصطلاحات دشوار

خلوّ امعاء : خالى بودن روده‌ها .

درد مبرح : درد شديد .

دواى قتّال : داروى كشنده و مهلك .

ذهاب عقل : زوال و نابودى عقل و شعور .

ردائت اخلاق : بدى و قباحت اخلاق و كردار .

ردائت مزاج : تباهى ، قباحت و بدى مزاج .

رطوبات مليّنه : رطوبت‌ها و مايعات روان و نرم .

رطوبت دماغ : ترى و رطوبت مغز .

زوال تجميد : آب شدن و از بين رفتن مادّهء جامد .

سام ابرص : مارمولك ، سمندر . ( آنندراج )

سدّه آواز : گرفتگى صدا .

سنگ صلايه : سنگى كه داروها را بر روى آن مىسايند ( آنندراج ) .

سيلان لعاب : جارى شدن لعاب .

صاحب حمّيات : آنكه تب‌هاى گوناگون دارد .

صادق القول : راستگو .

صافى اللّون : رنگ روشن و شفّاف .

صبغ بول : رنگ بول و ادرار .

ضعيف الرّايحه : آنچه بو و عطر كمى از آن برخيزد .

عضّ كلب : گزيدن سگ ( تكملة الاصناف ، ج 2 ، ص 465 )

غلاف موم : روكشى از موم كه با قدرى روغن بادام و موم ساخته مىشده و حب‌ها و اقراص را در آن فرو مىبردند و سپس آن را مىخوردند تا حب‌ها خيلى زود در معده حل نشوند و تا پايان روز در معده باقى بمانند .

قبض طبع : يبوست .

قبض مغرى : خشك شدن چيز لزجى كه بر منافذ و شكاف‌هاى مجارى مىچسبند و باعث بسته شدن آن مىشود .

قلّت انهضام : كاهش قدرت گوارش و هضم غذا .

قلع و قمع : ريشه‌كن كردن . ( لغت نامهء دهخدا ) .

قوىّ الحرارت : پرحرارت و خيلى گرم .