سرگذشت تهران ( فارسى ) — الصفحة ٥٦٤

ساختمانهاى امير بهادر

بفرستم . اولين قسمت از آرزوى او نمىتوانست برآورده شود ، چون او يكسال بعد درگذشت .

اما آرزوى دومش را در پاسخ به محبت او كه عكسش را شخصا امضاء كرده و به من هديه كرده بود برآوردم روى عكسش نوشته بود « از سلطان مظفر الدين شاه قاجار » . . . بار به اين ترتيب به پايان رسيد . . .

مظفر الدين شاه مرد فرسوده و از كارافتاده‌اى بود و حكمران نالايقى بود كه مردم در كوچه و بازار بىآنكه واهمه‌اى داشته باشند از او انتقاد مىكردند . . » « 1 »

اين بود شرحى كه سون هدين از تهران و مظفر الدين شاه داده بود .

در تاريخ بيدارى ايرانيان فهرست مفصلى از وقايع سلطنت مظفر الدينشاه آمده كه با اختصار به آن اشاره مىكنيم :

تأسيس مدارس ملى به‌طرز جديد در سال سوم سلطنت در سال 1315 قمرى انعقاد انجمن معارف و شركت طبع كتب در تهران در سال پنجم سلطنت 1316 قمرى شمار بسيارى روزنامه كه در تهران و ديگر شهرهاى ايران منتشر مىشود كه حدود هفتاد روزنامه بود .

حدود 49 مدرسه در تهران .

تأسيس راه شوسه از رشت به تهران در سال سوم سلطنت شروع به سنگ فرش و تسطيحها بر تهران در سال سوم سلطنت .

دادن امتياز به فرانسويها براى كاوش در شهر شوش .

بناى قصر فرح‌آباد و ضرابخانه جديد در سال 1320 قمرى در تهران .

بناى عمارت جديد در عمارت گلستان و سقف بلور و چراغهاى برق در زير آن در سال هفتم سلطنت .

ازدياد چراغ برق در عمارت سلطنتى در سال هفتم سلطنت . آوردن چرخ خودنويس در تهران در سال هفتم سلطنت . شيوع تلفن و فتوگراف در سال سوم سلطنت . شيوع چراغ برق در كوچه‌هاى تهران به اقدام و همت حاج حسين آقا امين الضرب در سال يازدهم سلطنت .

تأسيس آسياى بخار در تهران به دستيارى صنيع الدوله در سال ششم سلطنت . شيوع كالسكه بخار ( اتومبيل ) در تهران درسال هشتم سلطنت .

شيوع چراغ برق در خانه‌ها و مساجد و مدارس در سال يازدهم سلطنت . ايجاد ماشين آجر پزى در تهران در سال يازدهم سلطنت .

( 1 ) - كويرهاى ايران . سون هدين . ترجمه پرويز رجبى . انتشارات توكا . 1355 . ص 149 - 155