سرگذشت تهران ( فارسى ) — الصفحة ٢٤٤
باغ فردوس
باغ ايلخانى در زمان مظفر الدين شاه
باغ ايلخانى در زمان مظفر الدين شاه
قرضهاى دولت ايران به بانك استقراضى روس در زمان مظفر الدين شاه سبب شد كه بار ديگر باغ ايلخانى غصب شود . اين باغ مدتها در اختيار بانك استقراضى بود تا آنكه در انقلاب بلشويكى روسيه ، لنين از آن صرف‌نظر كرد و باز اين باغ به دست دولت ايران افتاد . اوايل حكومت پهلوى اول خوشبختانه باغ ايلخانى به بانك ملى سپرده شد و از فروش مداوم به اين و آن نجات يافت . در دورهء پهلوى دوم ، بناى بانك مركزى در شمال باغ به ساير ابنيهء آن اضافه شد .
اين باغ اكنون با بناهاى جديدى كه در آن ساخته شده ، يكى از بزرگترين مؤسسات اقتصادى ايران است .
خيابان باغ ايلخانى
خيابان باغ ايلخانى
خيابان فردوسى جنوبى پيش از اينكه علاء الدوله ناميده شود ، به خيابان باغ ايلخانى مشهور بود .
به اين ترتيب كه از محاذات بانك ملى تا چهار راه استانبول به واسطهء همجوارى با باغ ايلخانى خيابان باغ ايلخانى نام داشت . بعدها كه امين السلطان از كار بر كنار شد ، نام علاء الدوله به واسطهء وجود حد غربى باغ علاء الدوله در اين خيابان بر سرتاسر اين باغ اطلاق شد . « 1 » بعدها خيابان علاء الدوله را خيابان فردوسى ناميدند . بد نيست بدانيم كه باغ ايلخانى سالهاى سال از آب قنات مهرگرد مشروب مىشد .
باغ فردوس
باغ فردوس
يكى ديگر از باغها و ساختمانهايى كه در دورهء قاجار ساخته شد ، باغ فردوس و ساختمان آن است كه خوشبختانه بخشى از آن هنوز باقى است .
در اراضى محمديه در زمان محمد شاه قاجار دو كاخ ساخته شد . يكى در شمال به نام قصر محمديه كه از آن در دورهء محمد شاه ياد كرديم و ديگرى در جنوب . قصر محمديه كه بعدها يكسره از ميان رفت و اراضى آن هم به فروش رسيد . اما كاخ جنوبى هنوز هم برپاست . پايهء اين كاخ را حاجى ميرزا آغاسى ريخت و درختكارى آن با طرح حسنعلى ميرزا حاكم تهران كه چنارهاى امروزى باغ يادگار اوست ، به اجرا درآمد .
پس از فوت محمد شاه در سال 1264 ( ه . ق . ) ناصرالدين شاه اراضى اطراف اين باغ را از
( 1 ) - همان ، ص 76 .