سرگذشت تهران ( فارسى ) — الصفحة ١٩٧
يادداشتهاى مادام كارلاسرنا دربارهء تهران عصر ناصرى
يادداشتهاى مادام كارلاسرنا دربارهء تهران عصر ناصرى
يادداشتهاى مادام كارلاسرنا دربارهء تهران عصر ناصرى
يكى از جهانگردانى كه از ايران ديدن كرد ، مادام كارلاسرناى « 1 » ايتاليايى بود كه دربارهء سفر خود به ايران كتابهايى نوشت با عنوان يك زن اروپايى در ايران و انسان‌ها و چيزها در ايران كه بعدها با نام آدمها و آيينها در ايران « 2 » » به زبان فارسى ترجمه و منتشر شد . مادام كارلاسرنا اين كتاب را بنا بر رسم زمان به پيشگاه هومبرت اول ، پادشاه ايتاليا « 3 » ، كه به گواهى تاريخ‌نويسان نمونه‌اى از يك شاه خوب مشروطه‌خواه بود هديه كرده است . اين جهانگرد ايتاليايى بين سالهاى 1878 تا 1877 ( م . ) برابر با 1294 - 1295 ( ه . ق ) به ايران آمد و مطالبى كه در سفرنامهء خود نوشته است . به ويژه دربارهء وقايع تاريخى دوران ناصرالدين شاه ، از چنان بار تازگى و مايهء سنديتى برخوردار است كه محققين ايرانى و خارجى همواره به آن استناد مىجويند . آنچه كه اين سفرنامه را از سفرنامهء ديگر جهانگردان ممتاز مىسازد آن است كه وى منحصرا براى ديدن و شنيدن ، يافتن و آنگاه نوشتن ، رنج سفر در آن روزگار پرخطر را بر خود هموار كرده است .
همچنين پرداختن وى به خلقيات و آداب و رسوم ايرانى ، به ويژه دربارهء مسائل مربوط به زنان ، خصوصيات اخلاقى ، نحوهء زندگى و طرز آداب معاشرت آنها قابل تأمل است . اين بانوى ايتاليايى كه با دقت و ظرافت بسيار در فرهنگ ايرانى به موشكافى پرداخته ، نخستين و تنها زن نويسندهء خارجى است كه توانسته حتى تا داخل حمامهاى عمومى و خلوت اندرونىهاى زنان ايران نيز راه يابد و مجالس بزم و عيش و سرور و همچنين تعزيه و تدفين و ترحيم را از نزديك ببيند . از اين روست كه پروفسور هانرى ماسه ، دانشمند ايران‌شناس فقيد فرانسوى ، در اثر معروف خود معتقدات و آداب ايرانى « 4 » ، بيش از بيست و شش بار به يادداشتهاى مادام كارلاسرنا
( 1 ) . Mme Carla Serena ( 2 ) . Hommes et Choses en perse ( 3 ) . Humbert ler . ( 4 ) - اين كتاب با ترجمهء دكتر مهدى روشن‌ضمير در دو جلد به همت انتشارات دانشگاه تبريز به چاپ رسيده است . م .