سرگذشت تهران ( فارسى ) — الصفحة ١١٧

باغ‌ها

پشت دار الفنون كارخانهء شمع كافورى و آزمايشگاه فيزيك و شيمى و دواسازى برپا نموده‌اند كه بعدها چاپخانه هم ضميمه آن شد . همچنين كتابخانه و سفره‌خانه‌اى هم در اين مكان ساختند .

در ورودى آن در خيابان ناصريه - ناصر خسرو فعلى - به سال 1292 ( ه ق ) ساخته شد .

امير خودش به بنايى دار الفنون سركشى مىكرد . مدرسه در دست ساختن بود كه اميركبير ، ژان ( جان ) داود خان را در سال 1266 ( ه ق ) براى انجام استخدام معلم به اتريش ( نمسه ) و پروس فرستاد . اميركبير از آوردن استادان انگليسى و فرانسوى و روسى روگردان بود . « 1 »

دكتر پولاك در اين باره مىنويسد :

« نيّت وى [ اميركبير ] آن بود كه معلمين استخدام شده را حتى المقدور از سياست مملكت بر كنار نگاهدار تا اينكه آنان يك سره و يك دله به كار تدريس و تعليم خود سرگرم باشند ، به همين سبب از روس‌ها و انگليس‌ها و همچنين فرانسوىها فاصله گرفت و يكى از مخلصين خود را كه مردى محترم بود به نام ميرزا داود خان ارمنى ، به وين فرستاد تا در آنجا به استخدام معلمين مناسب بپردازد . » « 2 »

هفت معلمى كه از اتريش استخدام گرديدند عبارتند از :

1 - كاپيتان زاتى « 3 » معلم مهندسى

2 - كاپيتان گومنز « 4 » معلم پياده‌نظام و فن رزم‌آزمايى ( تاكتيك نظامى )

3 - نايب اول كرزيز « 5 » معلم توپخانه

[ درباره اين نام بايد گفت كه در برخى از منابع به گونه كرسيس ، يا كرشيش و يا كريشيش آمده است ]

4 - نايب اول نميرو « 6 » معلم سواره نظام

5 - كارنتا « 7 » معلم معدن‌شناسى

6 - دكتر پلاك ( پولاك ) « 8 » معلم طب و جراحى و تشريح


( 1 ) . اميركبير و ايران ، ص 355 - 356 . ( 2 ) - ايران و ايرانيان . دكتر پولاك . ص 206 . ( 3 ) . Zattie ( 4 ) . Gumones ( 5 ) . Kerziz ( 6 ) . Nemiro ( 7 ) . Carnotta ( 8 ) . Polak