زندگينامه عطار نيشابورى ( فارسى ) — الصفحة ٥٢

عصر زندگى

است و اين تفاوت ده سال چندان اثرى در اين نكته كه گفتيم نمىكند .

ديگر از آثار او كتاب مفتاح الفتوح است كه در پايان آن « 1 » تاريخ آن را چنين آورده است :

به سال پانصد و هفتاد و دو چار * شهور سال را بد آخر كار

ز ذوالحجه گذشته بد ده و پنج * كه مدفون كردم اندر دفتر اين گنج

ز هفته بود روز جمعه آخر * كه شد منظوم اين عقد جواهر

تو اى خوانندهء اين نظم دلكش * كه بادا وقت تو پيوسته زين خوش

قرين معرفت بادا ترا دل * كه تا گردد مراد تو به حاصل

به فكرت خوان تو مفتاح ارادت * كه تا بگشايدت باب سعادت

چو بگشايند ابواب فتوحت * از آن معنى شود آسوده روحت

بسى گفته شد اسرار معانى * هم از ايمان غيبى هم عيانى

هم از ارشاد خاصان گزيده * كه باشند از خودى خود بريده

هم از اوقات ارباب بدايات * هم از احوال اصحاب نهايات

همان از كشف و وقت و حال ايشان * مقامات بلند احوال ايشان

تامل مىكن اندر هر مقامى * تفكر مىكن اندر هر كلامى

تمامت بازجو بنياد معنى * كه تا چون دادم اى جان داد معنى

بود جلوه كند بر تو معانى * كه تا تحقيق هر معنى بدانى

بسا رمزا كه آن پوشيده گفتم * در او راز نهانىها نهفتم

بده جان تا معانى را بدانى * همان راز نهانى را بدانى

( 1 ) - نسخه‌اى كه در حاشيهء سبع المثانى چاپ شيراز 1342 از صحيفهء 22 تا 118 منتشر شده و آنجا چون چند بيت از آغاز كتاب از نسخه افتاده بوده است نام آنها را تشخيص نداده‌اند ( حاشيهء صحيفهء 116 117 ) و چاپ ديگرى از مفتاح الفتوح به ضميمهء بلبل‌نامه و نزهة الاحباب و بعضى غزليات عطار در طهران در 1312 شمسى انتشار داده‌اند كه تنها شامل 133 بيت از آغاز كتاب است و حال آنكه مفتاح الفتوح نزديك به هزار و دويست بيت شعر دارد .