زندگينامه عطار نيشابورى ( فارسى ) — الصفحة ١٣٣
آثار عطار
گويد كه جمعى از دوستان از او خواستهاند كه چون اشعار ديوان او بسيار است بهتر است انتخابى از آن بكند وى به دعوت ايشان اين رباعىها را گفته و نخست شش هزار بيت بوده و نزديك هزار بيت آن را شسته و از ميان برده است و پنج هزار را كه باقى مانده در اين مجموعه گرد آورده و نام آن را اختيارنامه گذاشته است و سپس در خسرونامه آن را جزو آثار خود مىشمارد و مختارنامه نام مىبرد . اين كتاب كه شامل پنجاه باب در موضوعهاى مختلف شعر است در طهران در 1353 چاپ شده ولى در آن چاپ بيش از چهار هزار و دويست بيت نيست و پيداست كه هشتصد بيت از آن افتاده است . نخستين رباعى مختارنامه اين است :
اى پاكى تو منزه از هر پاكى * قدوسى تو مقدس از ادراكى
در راه تو صدهزار عالم گردى * در كوى تو صدهزار آدم خاكى
و اين همان كتابيست كه به ديوان رباعيات هم معروف است .
44 ) مخزن الاسرار از جمله كتابهايى است كه مؤلف هفت اقليم جزو آثار عطار نوشته و كتابى كه بدين نام معروفست همان مثنوى مشهور نظامى گنجويست و پيداست كه مؤلف هفت اقليم اشتباه كرده است .
45 ) مصباحنامه ظاهرا همان حلاجنامه يا هيلاجنامه يا منصورنامه است كه نام آن را بدين گونه تحريف كردهاند و ممكنست همان معراجنامه باشد و در نام آن تحريف رفته باشد .
46 ) مصيبتنامه منظومهء معروفيست شامل نزديك هفت هزار بيت كه بيت اول آن اينست :
حمد پاك از جان پاك آن پاك را * كو خلافت داد مشتى خاك را
اين مثنوى بنام جوابنامه و نزهتنامه نيز معروفست و عطار خود در مقدمهء مختارنامه از آن نام برده و چنان كه گذشت جلال الدين محمد مولوى حتما بر آن نظر داشته و مطالبى از آن در مثنوى آورده و نيز حسين بن معين الدين ميبدى