زندگينامه عطار نيشابورى ( فارسى ) — الصفحة ١٢٦

آثار عطار

لسان الغيب و اشترنامه و جواهر الذات و بىسرنامه و هيلاج‌نامه باشد . در باب اين منظومه خاورشناس معروف روسى ا . برتلس مقاله‌اى در مجلهء فرهنگستان علوم شوروى در 1929 ميلادى نوشته است

21 ) درياى ابرار كه نام آن در كشف الظنون به خطا درياق ابرار چاپ شده كتاب مستقلى نيست و همان قصيدهء معروف عطار است كه مطلع آن اين است و در ديوان او در صحايف 16 - 20 چاپ شده :

چرخ مردم‌خوار اگر روزى دو مردم‌پرورست * نيست از شفقت مگر پروارى او لاغرست

اين قصيده از جمله آثار بسيار معروف عطار است و جمعى كثير از شعراى بزرگ ايران آن را استقبال كرده‌اند از آن جمله امير خسرو دهلوى و امير علىشير نوائى و عبد الرحمن جامى و هريك قصيدهء خود را نامى جداگانه گذاشته‌اند . ظاهرا اينكه اين قصيده را بعدها كسانى كه استقبال كرده‌اند درياى ابرار نام گذاشته‌اند بواسطهء اينست كه عطار خود در پايان آن گويد :

اين قصيده هست اى عطار درياى سخن * لفظ او همچون صدف معنى چو در و گوهرست

22 ) ديوان همان مجموعهء قصايد و غزليات اوست كه خود در مقدمهء مختارنامه و در خسرونامه بدان اشارت مىكند و ترديدى نيست كه از فريد الدين عطار نيشابورى است .

23 ) ديوان رباعيات همان مختارنامه يا اختيارنامه است كه پس از اين دربارهء آن بحث خواهم كرد .

24 ) ستهء عطار كتاب مستقلى نيست بلكه مجموعه‌اى از شش مثنوى اوست كه گويا در مقابل خمسهء نظامى گرد آورده‌اند و آن را ستهء عطار نام گذاشته‌اند و با اختلاف اين مجموعه شامل الهىنامه و منطق الطير و اسرارنامه و مصيبت‌نامه و