مكاشفات رضوى ( شرح مثنوى مولانا جلال الدين محمد بلخى ) 0 فارسى ) — الصفحة ٧٧٨

[ باخبر شدن آن غريب از وفات ] . . .

وقوع آمده و به سبب آن ، قهر الهى در صورت دشمنى دشمن تو جلوه‌گر است .

قوله :

و آن گنه در وى ز عكسِ « 1 » جُرم تست * [ بايد آن خو را ز طبعِ خويش شست ]

گناهى و تقصيرى كه دشمن تو در حقّ تو مىكند ، بر تو گناه است كه تو در حقّ او يا در حقّ ديگرى كرده‌اى .

قوله :

مىزند بر آب استاره سَنى * [ خاك تو بر عكسِ اختر مىزنى ]

تمثيل آورده براى آنكه ، انتقال از دشمن كشيدن و جرم خود در ميان نديدن ، بدان ماند كه عكس ستاره را در آب ، ستاره پندارى و آن عكس را در خاك ، خواهى مدفون كنى .

قوله :

باز عقلش گفت بگذر زين « 2 » حَوَل * خَلّ دوشابست و دوشابست خل

ضمير شين ، به جانب شخص وام‌دار راجع است .

قوله :

چون درين جُو ديد عكسِ سيب مرد * [ دامنش را ديدِ آن پرسيب كرد ]

الى البيتين « 3 » ؛ هستى ممكن كه در هستى واجب مستهلك شد و صفات بشرى از او زائل گرديد ، ممكن نمىيابد ؛ مثل آنكه عكس سيب اگر در آب نمودار شود ، چون دست در آب اندازى و سيب بيرون آرى و جيب و دامن پر كنى از سيب ، آن عكس نه عكس باشد .

قوله :

[ تن مبين و آن مكن كآن بُكم و صُم ] * « كَذَّبُوا بِالْحَقِّ لَمَّا جاءَهُمْ »

قال اللّه تعالى : « فَقَدْ كَذَّبُوا بِالْحَقِّ لَمَّا جاءَهُمْ » « 4 » پس به درستى تكذيب كردند كافران قرآن را آن هنگام كه آمد بر ايشان آن قرآن . و معنى بيت چنين است كه ، نظر بر تن ابدال

( 1 ) در نسخهء ق : جنس . ( 2 ) همان : بگذار اين . ( 3 ) مقصود بيت زير است : آنچه در جُو ديد كى باشد خيال * چونكه شد از ديدنش پرصد جُوال ( 4 ) الأنعام ( 6 ) آيهء 5 [ ترجمهء آن در متن آمده است ] .