مكاشفات رضوى ( شرح مثنوى مولانا جلال الدين محمد بلخى ) 0 فارسى ) — الصفحة ٧٥٧

[ نوميد شدن آن پادشاه از يافتن ] . . .

قوله :

لا يُعَدّ اين داد و لا يُحصى ز تو * [ من كليلم از بيانش شر مرو ]

اشارت است به آيهء : « [ وَ ] إِنْ تَعُدُّوا نِعْمَةَ اللَّهِ لا تُحْصُوها . » « 1 »

قوله :

تا كه « يهلك من هلك عن بينه » * [ تا كه ينجو من نجا و استيقنه ]

الخ ؛ قال اللّه تعالى : « لِيَهْلِكَ مَنْ هَلَكَ عَنْ بَيِّنَةٍ . » « 2 »

قوله :

مُرد او بر جاش « 3 » خرپشته نشاند * [ و آنكه كهنه گشت هم پشته نماند ]

ضمير [ او ] به جانب مرغ راجع است و مراد از مرغ ، شخص مقهور . و مكان خرپشته ، قبر است كه چون كهنه شود به خاك برابر شود .

قوله :

[ مونسِ احمد به مجلس چار يار ] * مونسِ بو جهل عُتبه و ذو الْخِمار

خمار ، نقاب باشد . چون عهده اسود بن كعب كاهن بود و سر و روى خود پوشيده مىداشت ، ذو الخمار او را لقب شد .

[ نوميد شدن آن پادشاه از يافتن ] . . .

[ نوميد شدن آن پادشاه از يافتن ] . . .

قوله :

تُرك‌تاز و تن گداز و بىحيا * در بلا چون سنگِ زير آسيا

از حيا ، حياى مذموم خواسته و حيا كه : « الحياة من الايمان » « 4 » در شأن او وارد است ، [ منظور نيست ] .

قوله :

[ پاك مىبازد نباشد مزد جو ] * آن‌چنان‌كه پاك مىگيرد ز هو

چنان كه جان را حقّ تعالى بىمزد [ و ] بىعلّت يافته ، همچنان نثار مىكند .

( 1 ) ابراهيم ( 14 ) آيهء 34 : « و اگر خواهيد كه نعمتهايش را شمار كنيد ، نتوانيد . » ( 2 ) الأنفال ( 8 ) آيهء 42 : « تا هركه هلاك مىشود به دليلى هلاك شود . » ( 3 ) در نسخهء ق : جاى . ( 4 ) نك : احاديث مثنوى ؛ ص 54 . « شرم [ پسنديده ] از ايمان است . »