مكاشفات رضوى ( شرح مثنوى مولانا جلال الدين محمد بلخى ) 0 فارسى ) — الصفحة ٦٩٣

[ در بيان آنكه ما سوى اللّه ] . . .

قوله :

هركجا دامست و دانه كم نشين * [ رَوْ زبون‌گيرا زبون‌گيران ببين ]

اى ، حال ضعيف‌كش مظلوم‌آزار را درياب كه قوىتر از دها چه مىكند .

قوله :

اى زبون‌گيرِ زبونان اين بدان * [ دست هم بالاى دستست اى جوان ]

الخ ؛ اى ، آنكه زبونان را زبون فراگرفته و به چشم حقارت ديده ، تو هزار نظر غالب‌تر از خود زبونى و حقير .

قوله :

تو زبونى و زبون‌گير اى عجب * [ هم تو صيد و صيدگير اندر طلب ]

معنى از دو حال بيرون نيست ؛ زبونى ما زبون گردد و در مقر دو حال تو را بايد پرسيد .

عجب كه به من نرسى !

قوله :

« بين ايدى خلفهم سدّا » مباش * [ كه نبينى خصم را و آن خصم فاش ]

اصحاب غفلت ، شيخان جاه‌طلبند ؛ از آنها كناره گير .

قوله :

[ حرص صيّادى ز صيدى مُغفلست ] * دلبريى مىكند او بيدلست

مذمّت مىكند صفت صيادى را كه شعار مشيخت‌پناهان است . آگاه باش كه حرص و غلوّى در اين صفت مذموم غفلت آرنده است ؛ چه شيخ شيّاد صيّاد نمىداند كه چند غفلت گرديده . اگر بداند ، سعى كند در خلاص خود از دام غفلت . چون غافل است ، دلبرى مىكند ديگران را كه به دام درآرد و حال آنكه خود بيدل است ؛ اى ، در پى دل نرفته و از دل جز نامى نشنيده .

قوله :

پس نگه كن « 1 » قصّهء فجّار را * [ پيش بنگر مرگ يار و جار را ]

اى ، قصّهء فرعون و نمرود و عاد و ثمود را ملاحظه كن .

قوله :

چون فرار از دام واجب ديده است * [ دامِ تو خود بر پَرت چفسيده است ]


( 1 ) در نسخهء ق : تو ببين پس .