مكاشفات رضوى ( شرح مثنوى مولانا جلال الدين محمد بلخى ) 0 فارسى ) — الصفحة ٦٦٩

دفتر پنجم

دفتر پنجم

دفتر پنجم

قوله :

[ ليك لقمهء باز آنِ صعوه نيست ] * چاره اينجا « 1 » آب و روغن كردنيست

اى ، آنچه نه مدح تو است چاره آن است كه از بيچارگى آن را مدح نام كنم و آب را روغن بگويم .

قوله :

هركسى كو حاسد گيهان بوَد * [ آن حسد خود مرگ جاويدان بوَد ]

تمام عالم و جهان را گيهان گويند . افاده خفى مىفرمايد كه ، حسد شيخ حسام الدّين حسد تمام عالم است ؛ زيرا كه شيخ را آفتاب خوانده و وجود آفتاب ، محتاج اليه كلّ اهل عالم است « 2 » .

قوله :

تا برآرايد هنر را تار و پود * [ چشم در خورشيد نتواند گشود ]

اى ، طبعى كه تاريك شد و نور دين را احساس نكرد ، در حكم جولاست كه تحاشى از آفتاب كند تا تار و پود هنر خود را بيارايد . و اين طعن است بر منكر كمال شيخ حسام الدّين .

قوله :

همچو نخلى برنيارد شاخها * [ . . . ]

همان طبع باريك [ مراد بود ] ؛ زيرا كه از تربيت آفتاب بر كنار است .

قوله :

[ . . . ] * كرده مو شانه زمين سوراخها

( 1 ) در نسخهء ق : اكنون . ( 2 ) آفتاب خواندن شيخ حسام الدّين - قدّس اللّه سرّه روح العزيز - به ابيات پيشين برمىگردد : مدح تعريفست و تخريق حجاب * فارغست از شرح و تعريف آفتاب مادحِ خورشيد مدّاح خودست * كه دو چشمم روشن و نامُرمَدست . . .