مكاشفات رضوى ( شرح مثنوى مولانا جلال الدين محمد بلخى ) 0 فارسى ) — الصفحة ٦٦٦

نمودن جبرئيل - ع - خود را . . .

الخ ؛ يعنى ، از حقيقت بس كن و به مجاز پرداز . اما حديث را منقلب ، از آنكه روى سخن از بيهوشى حبيب ربّ العالمين ، به جانب بيهوشى جبرئيل امين [ ع ] برگرديد .

قوله :

[ بند كن مَشكِ سخن‌ْشاشيت را ] * وامكن انبانِ قُلماشيت را

تركيب قلماشيت به زبان تازى به معنى گو هرچه خواهى « 1 » . اما بعضى قلماش ، به زبان تركى بيهوده و هرزه نوشته‌اند و اينجا به هر دو معنى درست مىشود .

قوله :

لا تخالفهم حبيبى دارهم * [ . . . ]

مخالفت مكن ايشان را اى دوست و مدارا و نرمى كن با ايشان .

قوله :

[ . . . ] * يا غريبا نازلا فى دار هم

اى غريب فرود آينده در سراى ايشان .

قوله :

اعط ما شاءُوا و راموا و ارضهم * [ . . . ]

بده ايشان را آنچه بخواهند و بطلبند و راضى دار ايشان را .

قوله :

[ . . . ] * يا ضعينا ساكنا فى ارضهم

ضعين ، مسافر .

قوله :

[ تا رسيدن در شه و در ناز خوش ] * رازيا با مرغزى مىساز خوش

يعنى ، حقيقت‌شناس به اهل مجاز مكار .

قوله :

[ نرم گو ليكن مگو غير صواب ] * وسوسه مفروش در لِينُ الْخطاب

يعنى ، در مداراى اعداى حق نيز نرمى بايد كرد و تعظيم ارباب ظاهر آن‌قدر نبايد كه آنها از كثرت ملايمت وسوسه حقيقت خود به خاطر راه دهند .

( 1 ) مقصود شارح بزرگوار تركيب سه كلمهء : « قل - فعل امر ؛ ما - اسم موصول ؛ شئت - فعل ماضى مخاطب ) است كه در بيت قلماشيت شده است .