مكاشفات رضوى ( شرح مثنوى مولانا جلال الدين محمد بلخى ) 0 فارسى ) — الصفحة ٦٥٦

در بيان آنكه عقل جزوى . . . الخ .

است كه ارواح ارباب غفلت از ابدان خود خبر ندارد تا به امور ديگر چه رسد ! زيرا كه قوام بدن رحمت است ؛ اگرنه رحمت عالم بودى ، اجزاى وجود هر موجود در ساعت از هم پاشيدى . اما از قرب رحمت الهى ، جان غافل غافل است ، و مثل او بدان ماند كه در كنار نهر كسى خفته باشد ، جامهء او از آب نهر تر شود و احساس ايمنى ناكرده ، در پى سراب دود .

قوله :

چونكه « 1 » آنجا گفت زينجا دور شد * [ بر خيالى از حقى مهجور شد ]

مردى به طلب حقّ از خانه برآمده و رنج سفر كشيده . چون [ به ] يكى از اهل اللّه رسيد و صورت حال بازگفت كه به طلب خدا برآمده‌ام ، گفت : از قدم نخستين و گام اول با تو همراه بود و چرا [ دور ] انداختى .

قوله :

من نديدم تشنگى خواب آورد * [ خواب آرد تشنگىِّ بىخرد ]

غفلت از نقصان طلب ، اگر طالب كامل شود ، غفلت نمايد .

قوله :

[ خود خرد آنست كو از حقّ چريد ] * بىخردكان « 2 » را عُطارد آوريد

منجّم گويد كه ذكا و فطنت و خرد و حكمت از اثر تربيت عطارد باشد .

در بيان آنكه عقل جزوى . . . الخ .

در بيان آنكه عقل جزوى . . . الخ .

قوله :

[ سبزه روياند ز خاكت آن دليل ] * نيست كم از سُمِّ اسبِ جبرئيل

خاصيت سُمّ جبرئيل [ ع ] آن بود كه هرجا سمّ او مىرسيد ، سبز مىشد .

قوله :

گر امين آييد سوى اهل راز * [ وارهيد از سَر كُلَه مانند باز ]

امانت آن است كه هرچه از اهل راز بشنوى ، به نااهل نگويى .

قوله :

راند ديوان را حق از مرصاد خويش * [ عقل جزوى را ز استبداد خويش ]

( 1 ) در نسخهء ق : زانكه . ( 2 ) همان : نه .