مكاشفات رضوى ( شرح مثنوى مولانا جلال الدين محمد بلخى ) 0 فارسى ) — الصفحة ٦٣١

[ نقصان اجراى جان و دل ] . . .

قوله :

تو چه كرمى در ميان سيب دَر * [ وز درخت و باغبانى بىخبر ]

در خطاب بطالت به آن است ؛ مثل آن غلام كه جز غم لقمه ، فكر ديگر نداشت .

قوله :

آن يكى كرمى دگر در سيب هم * [ ليك جانش از برون صاحب عَلَم ]

كنايه از وجود مرد خداست .

قوله :

در پناه پنبه [ و ] كبريتها * شعله و نورش برآيد بر سُها

پنبه و كبريت و گوگرد ، كنايه از اين سالك است .

قوله :

گرچه آتش نيز هم جسمانيَست * [ نه ز روحست و نه از روحانيَست ]

اشارت [ بود به آن ] كه مثل جان سالك به آتش ناتمام است .

قوله :

چشم را نبْوَد از آن عزّ بهره‌اى * [ جسم پيش بحرِ جان چون قطره‌اى ]

اى ، عزّ و شرف روح .

قوله :

[ دو درم سنگست پيهِ چشمتان ] * نور روحش تا عنان آسمان

اينجا از روح ، قوّت باصره مراد است .

قوله :

بارنامهء روح حيوانيست اين * [ پيشتر رَوْ روح انسانى ببين ]

اى ، اوصاف مذكور منسوب است به روح حيوانى كه مربّى بدن است . اگر قدم پيش نهى ، ديگر مراتب ارواح ادراك كنى كه روح انسانى و روح ملكى و روح محمّدى باشد - صلوات اللّه و سلام عليه و آله - و اوصاف آن در بيان نگنجد .

قوله :

بعد از آنت جان احمد لب گزد * [ جبرئيل از بيم تو واپس خزد ]

اى ، در حيرت اندازد ؛ زيرا كه متحيّر بىاختيار لب به دندان گيرد .