مكاشفات رضوى ( شرح مثنوى مولانا جلال الدين محمد بلخى ) 0 فارسى ) — الصفحة ٦٢٨

در حكايت آن مدّاح كه از جهت ناموس . . . الخ

منفى است از نبى و مسند به حق‌ّتعالى ، و نظر هركس به اسناد حقيقى نمىرسد .

قوله :

آب از سر تيره است اى خيره‌چشم * [ پيشتر بنگر يكى بگشاى چشم ]

لفظ چشم در هر دو مصراع قافيه شده ، چون تمام كلمهء خيره‌چشم به معنى شوخ است ، تكرار قافيه لازم نيايد .

در حكايت آن مدّاح كه از جهت ناموس . . . الخ

در حكايت آن مدّاح كه از جهت ناموس . . . الخ

قوله :

[ ريع آن را نى حد و نى عد بوَد ] * كمترين دانه دهد هفتصد بوَد « 1 »

كما قال اللّه تعالى : « مَثَلُ الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ أَنْبَتَتْ سَبْعَ سَنابِلَ فِي كُلِّ سُنْبُلَةٍ مِائَةُ حَبَّةٍ وَ اللَّهُ يُضاعِفُ لِمَنْ يَشاءُ وَ اللَّهُ واسِعٌ عَلِيمٌ . » « 2 »

قوله :

[ وارهيده از جهان عاريه ] * ساكن گلزار [ و ] « عَيْنٌ جارِيَةٌ »

[ اشارت است به آيهء ] : « فِي جَنَّةٍ عالِيَةٍ لا تَسْمَعُ فِيها لاغِيَةً فِيها عَيْنٌ جارِيَةٌ . » « 3 »

قوله :

شاهدِ شاهد هزاران هر طرف * [ در گواهى همچو گوهر بر صدف ]

اى ، گواه حاضر .

[ قوله ] :

[ از شكافى كه ندارد هيچ وَهْم ] * صاحبِ خانه « 4 » ندارد هيچ سهم

شخصى صاحبدل از دريافت همسايگان كه اهل اللّه باشند ، حصه ندارد كه از كدام راه

( 1 ) اين بيت در نسخهء ق يافته نشد ؛ و مصرع اوّل آن از مثنوى جعفرى برگرفته شد . ( 2 ) البقرة ( 2 ) آيهء 261 : « مثل آنان كه مال خود را در راه خدا انفاق مىكنند ، مثل دانه‌اى است كه هفت خوشه برآورد و در هر خوشه‌اى صد دانه باشد . خدا پاداش هركه را بخواهد ، چند برابر مىكند . خدا گشايش‌دهنده و داناست . » ( 3 ) الغاشية ( 88 ) آيات 10 - 12 : « در بهشتى برين ، كه در آن سخن لغو نشنوى ، و در آن چشمه‌سارها روان باشد . » ( 4 ) در نسخهء ق : + و .