مكاشفات رضوى ( شرح مثنوى مولانا جلال الدين محمد بلخى ) 0 فارسى ) — الصفحة ٥٩١

[ با خويش آمدن عاشق بىهوش ] . . .

قوله :

[ گويمش رَوْ گرچه بر جوشيده‌اى ] * همچو پيدايىِ جان « 1 » پوشيده‌اى

يعنى ، از غايت قرب و شدت ظهور نامرئى [ هستى ] .

قوله :

گويد او محبوس خُنبست اين تنم * [ چون مى اندر بزم ، خُنبك مىزنم ]

خنب و خم يكى است . اعتراض عشق است بر مولوى كه مرا جان و پيدا و پنهان قرار دادن نيز قيد است وجودم را ؛ مگر مثل بادهء محبوس و در بزم مستان و سنگ‌زن پنداشته ؟ پس اين بيت را به طريق استفهام بايد خواند .

قوله :

گويمش زان پيش كه كردى گرو * [ تا نيايد آفت مستى بُرو ]

الخ ، جواب مولوى [ بود ] عشق را . و حاصل جواب آنكه ، هرچه در شأن او گفته‌ام و مىگويم تو را نشايد . از گفتنيهاى من در گرو قيد مىآيى . پس صرافت خود باشد تا آفت مستى را از مى نيندازد .

[ قوله ] :

گويد از جام لطيف‌آشامْ من * [ يارِ روزم تا نماز شامْ من ]

يعنى ، بعد استماع ، اين جواب از عشق دررسد كه : مستى تو مستى من است و جام لطيف را آشامنده منم و از روز ازل تا شام ابد ، مستى مراست .

[ قوله ] :

چون بيايد شام و دزدد جامِ من * [ گويمش وادِه كه نامد شامِ من ]

يعنى ، قايمت چون قائم شود و تعيّنات مرتفع گردد ، مرا زوال نباشد .

قوله :

ز آن عرب بنهاد نام مى مدام * [ زانكه سيرى نيست مِىْخور را مدام ]

مقولهء مولوى است ؛ جواب و سؤال عشق تمام شد .

قوله :

آب گردد ساقى و هم مست آب * [ . . . ]


( 1 ) در نسخهء ق : جان پيدايى و .